ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer silah elde etmesine izin vermeyeceklerini belirterek, “Çok az insansız hava araçları kaldı. Pek bir şeyleri kalmadı” dedi. Trump, Washington'un şehirlerinin, İsrail'in ve Orta Doğu'nun nükleer silah tehdidi altında olmasını istemediklerini söyledi. Açıklama, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırdığı bir dönemde geldi.
İran'ın askeri kapasitesi azalıyor
Trump'ın açıklaması, İran'ın son yıllarda yaptırımlar ve askeri operasyonlar sonucu insansız hava aracı (İHA) stokunun ciddi şekilde azaldığı yönündeki istihbarat raporlarına dayanıyor. ABD'li yetkililere göre, İran'ın elindeki İHA'ların sayısı 2020'den bu yana yüzde 70 oranında düştü. Bu durum, İran'ın bölgedeki vekil güçlerine sağladığı desteği de sınırlandırdı.
Nükleer program ve uluslararası baskı
Trump, İran'ın nükleer programına ilişkin olarak “Nükleer silahların bölgede yayılmasına kesinlikle izin vermeyeceğiz” ifadesini kullandı. ABD, İran'ın nükleer anlaşmaya geri dönmesi için müzakereleri sürdürüyor ancak Trump yönetimi, tahran'ın anlaşmanın şartlarını yerine getirmediği sürece yaptırımları kaldırmayacağını vurguluyor. Son dönemde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran'ın %60 saflıkta uranyum zenginleştirdiğini doğruladı; bu oran silah yapımına çok yakın.
Ekonomik etkiler ve petrol piyasaları
Trump'ın bu açıklamaları, küresel petrol piyasalarında hareketliliğe neden oldu. Brent petrol fiyatları, arz kesintisi endişeleriyle %2,5 yükseldi. İran'ın petrol ihracatı, yaptırımlar nedeniyle zaten düşük seyrediyor ancak jeopolitik riskler fiyatları yukarı çekiyor. Ekonomistler, İran'a yönelik yeni yaptırımların enerji maliyetlerini artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel dengeler ve sonuç
Trump'ın sözleri, İran'ın askeri ve nükleer kapasitesine yönelik en sert açıklamalardan biri olarak kaydedildi. Uzmanlar, ABD'nin İran'ı yalnızca İHA konusunda değil, nükleer program nedeniyle de sıkıştırmaya devam edeceğini öngörüyor. İran ise Trump'ın iddialarını reddederken, “elimizde hâlâ binlerce İHA var” açıklamasını yaptı. Ancak bağımsız analistler, İran'ın mevcut stokunun eski teknolojiye dayandığını ve modern hava savunma sistemleri karşısında etkisiz olduğunu belirtiyor. Bu durum, bölgedeki güç dengesini ABD ve müttefikleri lehine değiştiriyor.
