ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan nükleer anlaşmanın ilk aşamasının başarıyla tamamlandığını belirterek, iki ülke arasındaki müzakerelerin ikinci aşamasına geçildiğini duyurdu. Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamada, "İran ile harika bir anlaşma yaptık. Şimdi ikinci aşamaya geçiyoruz" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, küresel piyasalarda hareketliliğe yol açarken, petrol fiyatlarında dalgalanmalar gözlemlendi.
Anlaşmanın ayrıntıları
İlk aşamada, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması ve uluslararası denetimlere izin verilmesi konusunda mutabakata varılmıştı. Trump yönetimi, bu aşamanın başarıyla uygulandığını ve İran'ın taahhütlerine uyduğunu belirtiyor. İkinci aşamada ise, ekonomik yaptırımların kademeli olarak kaldırılması, İran'ın petrol ihracatının artırılması ve bölgesel güvenlik konularının ele alınması bekleniyor. Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamaya göre, Trump yönetimi İran'ın nükleer programının tamamen barışçıl amaçlarla sınırlandırılması ve şeffaflığın sağlanması konusunda kararlı. İran Dışişleri Bakanlığı ise anlaşmanın ikinci aşamasının başlamasından memnuniyet duyduklarını, ancak ABD'nin önceki yaptırımlarının yol açtığı zararların tazmin edilmesi gerektiğini vurguladı.
Ekonomik ve küresel yansımalar
Trump'ın açıklamaları, küresel enerji piyasalarında hareketlilik yarattı. Petrol fiyatları, İran'ın arz artışı beklentisiyle kısa süreli düşüş yaşadı, ancak daha sonra dengelendi. Uzmanlar, anlaşmanın ikinci aşamasının Orta Doğu'daki jeopolitik dengeleri değiştirebileceğini ve bölgesel ticareti canlandırabileceğini belirtiyor. ABD ile İran arasındaki diyaloğun devamı, özellikle Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler tarafından memnuniyetle karşılandı. Ekonomistler, yaptırımların hafifletilmesi durumunda İran'ın GSYH'sinde yıllık yüzde 5-6 oranında büyüme öngörüyor. Ancak anlaşmanın uygulanmasında karşılaşılabilecek aksaklıklar ve ABD'deki siyasi tartışmalar, belirsizlik unsuru olarak değerlendiriliyor. Trump yönetimi, şimdiye kadar başarılı bir müzakere süreci yürüttüğünü savunurken, muhalefet partileri anlaşmanın şartlarının ABD'nin ulusal güvenliği için yeterli olmadığını iddia ediyor. Önümüzdeki haftalarda yapılacak teknik görüşmelerle ikinci aşamanın somut adımlarının netleşmesi bekleniyor.
