ABD Başkanı Donald Trump, bu akşam İran'a yönelik planlanan hava saldırılarını iptal ettiğini duyurdu. Trump, İran ile yürütülen görüşmelerin "son aşamada" olduğunu ve üst düzey onay alındığını belirtti. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, diplomatik çözümün askeri seçeneklere tercih edildiği vurgulandı. Karar, küresel piyasalarda kısa süreli bir rahatlamaya yol açarken, İran yönetiminden henüz resmi bir yanıt gelmedi.
Anlaşma sürecinde son viraj
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "İran ile yıllardır süren gerginliği sona erdirmek için tarihi bir fırsat var. Anlaşma çok yakın, bu nedenle askeri harekatı durdurdum" ifadelerini kullandı. Pentagon sözcüsü ise saldırı emrinin iptal edildiğini ancak bölgedeki askeri varlığın korunduğunu açıkladı. Analistlere göre, Trump'ın bu hamlesi seçim öncesi dış politikada bir zafer arayışı olarak yorumlanıyor.
Ekonomik yansımalar
Haberin ardından petrol fiyatları yüzde 2 gerilerken, altın fiyatları da sakin seyretti. Borsa İstanbul'da savunma hisseleri düşüş yaşarken, havayolları pozitif ayrıştı. Ekonomistler, olası bir anlaşmanın enerji maliyetlerini düşürebileceğini ve küresel ticareti canlandırabileceğini belirtiyor. İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerde tarafların uranyum zenginleştirme seviyesi ve yaptırımların kaldırılması konularında yakınlaştığı iddia ediliyor.
Bölgesel dengeler
Ortadoğu'da gerilimin azalması, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından memnuniyetle karşılandı. İsrail ise İran'ın tehdit olmaya devam ettiğini savunarak temkinli bir tutum sergiledi. Tahran Üniversitesi'nden siyaset bilimci Prof. Ahmed Bakıri, "Trump'ın kararı, İran'ın müzakere masasında daha güçlü bir konuma gelmesini sağlayabilir" yorumunu yaptı. Öte yandan, ABD Kongresi'nde bazı Cumhuriyetçi senatörler, saldırıların iptalini "zayıflık" olarak nitelendirdi.
Küresel kamuoyu, önümüzdeki günlerde taraflar arasında yapılacak yeni bir anlaşmaya odaklanmış durumda. Diplomatik kaynaklar, metnin büyük ölçüde hazır olduğunu ve imzaların birkaç hafta içinde atılabileceğini ifade ediyor. Bu gelişme, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda bölgedeki enerji akışını ve ticaret yollarını da doğrudan etkileyecek. Başkan Trump'ın bu adımı, seçim kampanyasında vaat ettiği "savaşları sona erdirme" söylemiyle de örtüşüyor. Ancak anlaşmanın imzalanması durumunda bile uygulanmasının zaman alacağı ve taraflar arasında güven tesisinin kolay olmayacağı unutulmamalıdır.
