ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın müzakere talebini kabul ettiğini belirterek, iki ülke arasındaki görüşmelerin yarın Katar'ın başkenti Doha'da gerçekleşeceğini duyurdu. Trump'ın bu açıklamasının ardından İran Dışişleri Bakanlığı'ndan da bir yanıt geldi. Tahran yönetimi, görüşmelere ilişkin herhangi bir resmi teyit vermezken, olası bir diyalog için şartlarının olduğunu vurguladı.
Trump'tan 'Yarın Doha'da' Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da gazetecilerin sorularını yanıtlarken, İran'ın kendilerine görüşme talebi ilettiğini söyledi. Trump, "İran bizimle görüşmek istiyor. Biz de bu talebe olumlu yanıt verdik. Görüşme yarın Doha'da olacak" ifadelerini kullandı. ABD Başkanı'nın bu açıklaması, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. İki ülke arasındaki son yıllarda tırmanan gerilimin ardından gelen bu diyalog sinyali, bölgede yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlandı.
Trump'ın açıklamasına göre, görüşmelerin ana gündem maddesi İran'ın nükleer programı ve bölgesel istikrar olacak. ABD yönetimi uzun süredir İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine ve bölgedeki vekil güçlerine yönelik yaptırımları sürdürüyor. Trump'ın bu çıkışı, daha önce İran'a karşı "maksimum baskı" politikası izleyen ABD'nin müzakere kapısını araladığı anlamına geliyor.
İran'dan Resmi Açıklama: Henüz Teyit Yok
Trump'ın açıklamalarının hemen ardından İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Said Hatibzade, yazılı bir açıklama yaparak iddialara yanıt verdi. Hatibzade, "Henüz Doha'da bir görüşme planına dair resmi bir bilgiye sahip değiliz. Ancak İran, her zaman için onurlu müzakerelere hazır olmuştur" dedi. Sözcü, İran'ın müzakere şartlarının korunması gerektiğini ve ABD'nin yaptırımları kaldırması gerektiğini yineledi.
İranlı yetkililer, daha önce de ABD ile doğrudan görüşme kapılarını tamamen kapatmadıklarını ancak yaptırımların devam etmesi halinde masaya oturmayacaklarını belirtmişti. Tahran yönetimi, nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması için ABD'nin adım atmasını bekliyor. Bu bağlamda Doha'da yapılması planlanan görüşmenin, bir ön müzakere niteliği taşıyabileceği tahmin ediliyor.
Görüşmelerin yeri olarak Katar'ın başkenti Doha'nın seçilmesi dikkat çekti. Katar, hem ABD hem de İran ile iyi ilişkiler sürdüren bir ülke olarak önceki dönemlerde de arabuluculuk yapmıştı. 2019'da Tahran'daki ABD büyükelçiliği krizinde Katar'ın aracılık rolü üstlendiği biliniyor.
Bölge ülkeleri ve uluslararası toplum, ABD-İran arasındaki bu müzakere ihtimalini temkinli bir iyimserlikle karşıladı. Birleşmiş Milletler Sözcüsü, taraflar arasındaki diyaloğun olumlu bir gelişme olduğunu ancak somut adımlar beklendiğini söyledi. Avrupa Birliği ise bu görüşmelerin Viyana müzakerelerine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Bağımsız analistler, Trump'ın bu açıklamasının bir nabız yoklaması ya da İran'ı masaya çekme stratejisi olabileceğini belirtiyor. Öte yandan İran'ın müzakere talebinde samimi olup olmadığı ya da Trump'ın bu iddiasının bir yanlış anlaşılmaya dayanıp dayanmadığı henüz netlik kazanmadı. İki ülke arasındaki derin güvensizlik, olası bir anlaşmanın önündeki en büyük engel olarak duruyor. Geçmişteki müzakere süreçleri ve anlaşmaların akıbeti, bu kez farklı bir sonuç çıkabileceğine dair kuşkuları da beraberinde getiriyor.
