ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle başlatılan saldırılarla ilgili yaptığı yeni açıklamada, diplomatik yolların tükenmesi halinde askeri seçeneğe yönelebileceklerini söyledi. Trump, "Artık makul olamayacağımız bir nokta gelebilir ve başarıyla başlattığımız işi askeri olarak tamamlamak zorunda kalabiliriz. Bu olursa artık İran var olmaz." ifadelerini kullandı. Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamada, İran'ın son haftalarda ateşkes anlaşmasını defalarca ihlal ettiği ve buna karşılık ABD'nin meşru müdafaa hakkını kullanacağı vurgulandı.
Trump'tan sert uyarı
Trump, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, "İran rejimi anlamalı ki, sınırları zorlamaya devam ederlerse sonuçları ağır olacak. Biz barış istiyoruz ama aptalca bir barış değil." dedi. ABD Başkanı'nın bu açıklamaları, Ortadoğu'da tansiyonun yeniden yükselmesine neden oldu. Uzmanlar, Trump'ın söyleminin İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerine karşı bir kırmızı çizgi çizme amacı taşıdığını belirtiyor. Özellikle Suudi Arabistan ve İsrail ile yakınlaşan ABD'nin, İran'a karşı daha sert bir tutum benimsediği yorumları yapılıyor.
İran'dan karşı açıklama
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, Trump'ın açıklamalarına tepki göstererek, "ABD'nin tehditleri İran'ı caydıramaz. Biz savunma gücümüzü artırmaya devam edeceğiz." dedi. Tahran yönetimi, ateşkes ihlali iddialarını reddederken, uluslararası topluma ABD'nin saldırgan tutumuna karşı harekete geçme çağrısı yaptı. İran'ın Birleşmiş Milletler Büyükelçisi de, konuyu BM Güvenlik Konseyi'ne taşıyacaklarını duyurdu.
Bölgesel yansımalar
Trump'ın bu sözleri, petrol fiyatlarında anlık yükselişe yol açtı. Brent petrol varil fiyatı 80 doların üzerine çıkarken, altın fiyatları da yatırımcıların güvenli liman arayışıyla değer kazandı. Ortadoğu'da askeri bir çatışma olasılığı, hem küresel piyasaları hem de bölge ülkelerini tedirgin ediyor. Uzmanlar, ABD-İran arasında yaşanacak olası bir çatışmanın dünya ekonomisini derinden etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
Tarihsel bağlam
ABD ile İran arasındaki gerilim, 1979 İran Devrimi'nden bu yana inişli çıkışlı bir seyir izliyor. Son olarak 2020'de ABD'nin İranlı general Kasım Süleymani'yi öldürmesiyle tırmanan kriz, Trump'ın başkanlığı döneminde en yüksek seviyeye ulaşmıştı. Biden yönetimi döneminde nükleer anlaşma müzakereleri yeniden başlasa da, Trump'ın yeniden aday olmasıyla birlikte İran politikasının sertleştiği görülüyor. Uzmanlar, Trump'ın bu açıklamalarının seçim öncesi bir pozisyon alma veya İran'ı müzakere masasına çekme stratejisi olabileceğini değerlendiriyor.
