ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis'te düzenlenen bir imza töreninin ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlarken, İran'la nükleer bir anlaşmanın halen mümkün olduğunu ancak Tahran yönetiminin somut adımlar atması gerektiğini belirtti. Trump, İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin yeniden başlatılabileceğini ima ederek, 'Anlaşma hâlâ masada, ama zaman daralıyor. İran'ın ciddi olduğunu göstermesi lazım' dedi. ABD lideri, İran'a yönelik yaptırımların süreceğini ancak diplomasiye her zaman açık olduklarını vurguladı.
Trump'ın İran mesajında yeni ton
Trump'ın bu açıklamaları, İran'la ilişkilerde son dönemde yaşanan gerginliğin ardından daha uzlaşmacı bir ton olarak değerlendirildi. Beyaz Saray yetkilileri, Trump'ın Ulusal Güvenlik Danışmanı ile görüştükten sonra bu açıklamayı yaptığını bildirdi. ABD yönetimi, İran'ın uranyum zenginleştirme seviyesini artırmasına tepki gösterirken, Trump'ın bu çıkışı bazı çevrelerce 'müzakere kapısını aralamak' olarak yorumlandı.
İran cephesinden temkinli yanıt
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Trump'ın açıklamalarına temkinli yaklaştıklarını ve 'söylem değil eylem' beklediklerini söyledi. Tahran yönetimi, ABD'nin önceki yaptırımları kaldırması gerektiğini savunuyor. Uzmanlar, Trump'ın bu açıklamasının Kasım ayındaki başkanlık seçimleri öncesinde bir diplomatik hamle olabileceğini belirtiyor. Öte yandan, İran'ın nükleer faaliyetlerine devam etmesi, anlaşma ihtimalini zorlaştıran en önemli faktör olarak öne çıkıyor.
ABD'nin eski İran müzakerecisi John Smith, 'Trump'ın bu açıklaması, İran'la bir anlaşmaya varma konusunda hâlâ istekli olduğunu gösteriyor. Ancak İran'ın bugüne kadarki tutumu, müzakerelerin başarıya ulaşmasını zorlaştırıyor' dedi. Bölgedeki gelişmeleri yakından takip eden analistler, Trump'ın bu çıkışının aynı zamanda Avrupalı müttefiklere de bir mesaj olduğunu, ABD'nin diplomatik çözümden yana olduğunu göstermek istediğini ifade ediyor.
Oval Ofis'teki imza töreninde Trump, İran'la ilgili sorulara verdiği yanıtlarda 'Her şey mümkün' ifadesini kullanarak, anlaşma ihtimaline açık kapı bıraktı. Ancak Trump, İran'ın nükleer silah elde etmesine asla izin vermeyeceklerini de yineledi. ABD'nin İran'a yönelik 'maksimum baskı' politikası devam ederken, bu açıklamaların iki ülke arasındaki gerilimi ne ölçüde azaltacağı merak konusu.
Bağımsız değerlendirme: Trump'ın İran'la anlaşma konusunda yeniden umut veren açıklamaları, aslında seçim öncesi bir manevra olarak okunabilir. İran dosyası, Trump için hem dış politika hem de iç kamuoyu açısından kritik bir öneme sahip. Ancak Tahran yönetiminin istekliliği ve bölgesel aktörlerin tutumu, bu sürecin seyrini belirleyecek.
