ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde kritik bir aşamaya gelindiğini duyurdu. Trump, yaptığı açıklamada, “Anlaşma 2-3 gün içinde imzalanabilir. İki hafta içinde tam zafer ilan edeceğiz” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırırken, petrol fiyatlarında ve piyasalarda hareketlilik yaşandı.
Görüşmelerin son durumu
Trump’ın açıklamaları, Beyaz Saray’da düzenlenen bir brifing sırasında geldi. Başkan, İran ile müzakerelerin “çok iyi gittiğini” belirterek, “Bence anlaşma imzalanmaya çok yakın. Birkaç gün içinde sonuçlanabilir” dedi. Trump, ayrıca “Tam zafer” ifadesiyle, anlaşmanın ABD’nin çıkarlarına uygun şekilde sonuçlanacağını vurguladı. İran tarafından henüz resmi bir yanıt gelmezken, uzmanlar anlaşmanın kapsamı ve detayları konusunda belirsizlik olduğunu belirtiyor.
Ekonomik yansımalar
Trump’ın açıklamalarının ardından petrol fiyatlarında düşüş yaşandı. Brent petrol %2 gerilerken, altın fiyatlarında da dalgalanma görüldü. Piyasalar, anlaşma haberine olumlu tepki verse de, belirsizlikler sürüyor. ABD ile İran arasında varılacak bir anlaşmanın, küresel enerji piyasalarını ve Orta Doğu’daki jeopolitik dengeleri etkilemesi bekleniyor.
Uzmanlar, anlaşmanın İran’ın nükleer programını sınırlaması ve uluslararası yaptırımların kaldırılmasını içermesi halinde, bölgede tansiyonun düşebileceğini değerlendiriyor. Ancak İran’ın talepleri ve ABD’nin kırmızı çizgileri arasında henüz tam mutabakat sağlanamadığı belirtiliyor. Müzakerelerin önümüzdeki günlerde hız kazanması bekleniyor.
Arka plan
ABD ile İran arasındaki nükleer müzakereler, Trump’ın göreve gelmesinin ardından yeniden başlamıştı. 2015’te imzalanan nükleer anlaşmadan Trump’ın 2018’de çekilmesi, iki ülke arasındaki gerilimi tırmandırmıştı. Şimdi ise yeni bir anlaşma için diplomatik çabalar sürüyor. İran, anlaşma karşılığında yaptırımların kaldırılmasını ve petrol ihracatının serbest bırakılmasını talep ediyor. ABD ise İran’ın nükleer faaliyetlerinin tamamen durdurulmasını ve uluslararası denetimlere izin verilmesini istiyor.
Trump’ın “iki hafta içinde tam zafer” söylemi, seçim öncesi dönemde diplomatik bir kazanç olarak sunulmaya çalışılıyor. Ancak anlaşmanın ne kadar kapsamlı olacağı ve her iki tarafın da beklentilerini karşılayıp karşılamayacağı merak konusu. Bölgedeki diğer aktörler, İsrail ve Suudi Arabistan başta olmak üzere, olası bir anlaşmayı endişeyle izliyor. Önümüzdeki günlerde yapılacak açıklamalar ve olası bir imza töreni, küresel siyasette yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
