ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin Irak'taki son askerlerinin çekildiğini açıklayarak, “Bu bir bataklıktı ve yıllarca sürdü ancak yakında tarihin bu bölümü sona erecek. Bugün Amerika için harika bir gün” ifadelerini kullandı. Açıklama, ABD'nin 2003'ten bu yana sürdürdüğü askeri varlığının sona ermesi anlamına geliyor.
Çekilme Kararının Ardındaki Süreç
ABD'nin Irak'taki askeri varlığı, 2003 yılında başlatılan Irak Savaşı ile başladı. 2011'de Barack Obama döneminde askerler büyük ölçüde çekilmiş olsa da, 2014'te DEAŞ ile mücadele kapsamında yeniden konuşlandırılmıştı. Trump, başkanlığı süresince bu varlığı sona erdirme sözü vermişti. Son çekilme, Irak hükümeti ile yapılan müzakereler sonucunda gerçekleşti.
Uzmanlar, çekilmenin bölgesel dengeleri etkileyebileceğini belirtiyor. Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi, çekilme kararını memnuniyetle karşıladıklarını ancak DEAŞ tehdidinin devam ettiğini vurguladı. ABD Savunma Bakanı Mark Esper ise, “Irak'ın egemenliğine saygı duyuyoruz. Geri kalan askerlerimiz ise danışmanlık ve eğitim görevlerine devam edecek” dedi.
Tepkiler ve Gelecek Planları
Trump'ın açıklaması, ABD içinde karışık tepkilere yol açtı. Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, “Bu bir zafer değil, stratejik bir hata olabilir” derken, Demokratlar ise çekilmenin aceleye getirildiğini savundu. Uluslararası kamuoyunda ise NATO müttefikleri, çekilmenin koordineli olmadığı eleştirisini getirdi.
Irak'ın kuzeyindeki Kürt Bölgesel Yönetimi, çekilmenin güvenlik boşluğu yaratabileceği uyarısında bulundu. İran ise çekilmeyi “ABD'nin bölgedeki başarısızlığının itirafı” olarak yorumladı.
Trump, çekilme sonrası Irak'a yönelik ekonomik yardımların süreceğini ve istihbarat paylaşımının devam edeceğini belirtti. Ayrıca, DEAŞ'ın yeniden güçlenmemesi için bölgesel müttefiklerle iş birliğinin süreceğini ekledi.
Askeri ve Siyasi Analiz
Askeri analistlere göre, ABD'nin Irak'tan çekilmesi, Orta Doğu'daki güç dengesini değiştirebilir. Rusya ve Çin'in bölgede etkinliğini artırması bekleniyor. Irak ordusunun DEAŞ ile mücadelede ne kadar etkili olacağı ise belirsizliğini koruyor.
ABD'nin çekilme kararı, aynı zamanda Afganistan'dan çekilme süreciyle paralellik gösteriyor. Trump yönetimi, “sonsuz savaşlar” olarak nitelendirdiği askeri müdahaleleri sonlandırma politikası izliyor. Ancak bu politikaların bölgesel istikrara etkisi tartışılıyor.
Kamuoyu ve Ekonomik Etkiler
ABD'de yapılan anketler, halkın çoğunun Irak'tan çekilmeyi desteklediğini gösteriyor. Ancak güvenlik endişeleri de dile getiriliyor. Ekonomik açıdan, çekilme ile birlikte savunma harcamalarında yıllık 10 milyar doların üzerinde tasarruf sağlanması bekleniyor.
Petrol fiyatları, çekilme haberinin ardından hafif dalgalandı. Irak, OPEC'in ikinci büyük petrol üreticisi konumunda. Uzmanlar, siyasi istikrarsızlığın petrol arzını etkileyebileceğini belirtiyor.
Tarihsel Bağlam
ABD'nin Irak'taki varlığı, 2003 işgaliyle başladı ve yaklaşık 4.500 ABD askerinin hayatını kaybetmesine yol açtı. Savaş, trilyonlarca dolar maliyetle sonuçlandı. Trump, sık sık bu savaşı “aptalca” olarak nitelendirmişti. Çekilme, Trump'ın seçim vaatlerinden biriydi.
Irak halkı ise çekilmeyi kutlarken, ülkedeki yolsuzluk ve işsizlik gibi sorunlara çözüm bekliyor. Bağdat'ta düzenlenen kutlamalarda, ABD karşıtı sloganlar atıldı.
Sonuç ve Değerlendirme
ABD'nin Irak'tan çekilmesi, Orta Doğu'da yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Ancak bu kararın uzun vadeli sonuçları belirsiz. Bölgesel aktörlerin hamleleri ve Irak'ın iç istikrarı, önümüzdeki süreçte belirleyici olacak. Trump'ın “harika bir gün” olarak nitelendirdiği bu adım, tarihe geçecek. Türkiye açısından ise, Irak'ın kuzeyindeki gelişmeler ve PKK varlığı yakından takip ediliyor. Ankara, çekilmenin bölgesel güvenliğe etkilerini değerlendiriyor. ABD ile ilişkilerde yeni bir sayfa açılabilir.
