ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerde yaşanan aksaklıkların çözüldüğünü belirterek, Hürmüz Boğazı'nın açılmasına yönelik mutabakat zaptının önümüzdeki hafta içerisinde imzalanabileceğini açıkladı. Beyaz Saray'da gazetecilere konuşan Trump, görüşmelerde bazı pürüzler olduğunu ancak bunların giderildiğini ifade etti. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği stratejik boğazın yeniden uluslararası seyrüsefere tamamen açılması, enerji piyasalarında yakından takip ediliyor.
Müzakere sürecinde son aşama
Trump, hafta boyunca İranlı müzakerecilerle yapılan telefon görüşmelerinde önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti. ABD Başkanı, "Bazı aksaklıklar oldu ama biz bunu hallettik. Önümüzdeki hafta sonuca ulaşabiliriz" dedi. Mutabakat zaptı, boğazın güvenli geçişi için ortak bir denetim mekanizması kurulmasını ve İran'ın uluslararası sulardaki müdahalesinin sona ermesini öngörüyor. Enerji Bakanlığı yetkilileri, anlaşmanın petrol fiyatları üzerinde dengeleyici bir etki yapacağını düşünüyor.
Ekonomik ve jeopolitik yansımalar
Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, küresel enerji arzı için kritik öneme sahip. İran'ın geçtiğimiz aylarda artan askeri tatbikatları ve tankerlere yönelik tehditleri, dünya petrol piyasalarında dalgalanmalara neden olmuştu. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, boğazdan günde 17 milyon varil petrol geçiyor. Anlaşmanın sağlanması halinde, Asya ve Avrupa'daki rafineriler için maliyetlerin düşmesi bekleniyor. Öte yandan, bazı analistler, İran'ın nükleer programı gibi daha geniş meselelerin çözülmemesi durumunda anlaşmanın sürdürülebilirliği konusunda temkinli.
Trump yönetimi, İran'a yönelik maksimum baskı politikasını sürdürürken, bu adımın diplomatik kanalların açık olduğu mesajını verdiği değerlendiriliyor. İran Dışişleri Bakanlığı'ndan henüz resmi bir açıklama gelmezken, Tahran yönetimine yakın kaynaklar, mutabakatın "İran'ın ulusal çıkarlarını koruduğu takdirde" kabul edilebileceğini ifade ediyor. Gelişmeler, bölgesel güç dengesi ve enerji ticaretinin geleceği açısından yakından izleniyor.
