Washington ile Tahran arasındaki gerilim Hürmüz Boğazı üzerinden yeniden tırmanıyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerde bazı aksaklıklar yaşandığını ancak bu sorunların çözüldüğünü belirterek, kritik su yolunun açılmasına yönelik somut bir tarih verdi. Trump, önümüzdeki haftanın bu konuda belirleyici olacağını söyledi.
Hürmüz Boğazı neden önemli?
Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, stratejik önemiyle uluslararası ticaretin can damarlarından biri. İran'ın defalarca kapatma tehditleri savurduğu boğaz, ABD ve müttefikleri için hem enerji güvenliği hem de askeri varlık açısından kritik. Trump yönetimi, İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerine karşı uyguladığı maksimum baskı politikası kapsamında boğazın açık kalmasını garanti altına almayı hedefliyor.
Müzakerelerde son durum
Son haftalarda iki ülke arasında dolaylı görüşmeler yoğunlaşmıştı. Trump'ın açıklamasına göre, teknik düzeydeki bazı pürüzler giderilmiş durumda. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, “Başkan Trump, İran tarafının yapıcı adımlar attığını ancak henüz tam mutabakata varılamadığını ifade etti. Önümüzdeki hafta kritik bir dönemeç olacak” denildi. İran cephesinde ise henüz resmi bir yanıt gelmiş değil.
Karşılıklı tehditler sürüyor
Diplomatik çabalara rağmen, taraflar arasındaki söylemlerde gerginlik eksik olmuyor. Trump geçtiğimiz günlerde İran'a yönelik “benzeri görülmemiş” yaptırımlar sinyali vermişti. Tahran yönetimi ise boğazın kapatılması durumunda bunun “savaş nedeni” sayılacağını ve misilleme yapacaklarını duyurmuştu. Bu hafta içinde İran Devrim Muhafızları'nın Basra Körfezi'nde tatbikat yapması da tansiyonu yükseltti.
Uzmanlar ne diyor?
Uluslararası ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Ali Demir, “Trump'ın önümüzdeki hafta vurgusu, aslında bir ültimatom niteliği taşıyor olabilir. Müzakerelerden somut sonuç çıkmazsa, ABD'nin askeri seçenekleri masaya koyması işten bile değil” değerlendirmesini yaptı. Enerji piyasaları da gelişmeleri yakından takip ediyor; boğazın kapanması durumunda petrol fiyatlarında ani yükseliş bekleniyor.
Bölgede tansiyonun yükselmesi, küresel ekonomik dengeleri de etkileyebilir. Trump'ın açıklaması sonrası petrol fiyatlarında yüzde 2'lik bir artış yaşandı. Gözler şimdi önümüzdeki hafta Tahran'dan gelecek yanıtta.
