Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump arasında Ankara’da gerçekleşen tarihi görüşme, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu alarma geçirdi. Görüşmede F-35 savaş uçakları ve Türkiye’nin yerli savaş uçağı KAAN konusunda verilen olumlu mesajlar, Netanyahu’nun tepkisine yol açtı. CNN International’da katıldığı programda konuşan Netanyahu, “Osmanlı İmparatorluğu’nu yeniden canlandırmak istediklerini söylüyorlar. Ben olsam satmazdım” ifadelerini kullandı.
Gerginlik büyüyor
Netanyahu’nun bu sözleri, iki ülke arasında yıllardır süren gerginliğin yeni bir boyut kazandığını gösteriyor. Türkiye’nin NATO müttefiki olmasına rağmen, F-35 programından çıkarılması ve ardından S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle yaşanan kriz, Trump-Erdoğan görüşmesiyle yeniden alevlendi. Trump’ın görüşme sonrası yaptığı açıklamada, “Türkiye’ye F-35 satışı konusunu değerlendiriyoruz” demesi, Netanyahu’nun paniğe kapılmasına neden oldu.
Türkiye’nin savunma hamleleri
Türkiye, son yıllarda savunma sanayisinde önemli atılımlar yaparak dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. Yerli savaş uçağı KAAN’ın yanı sıra, insansız hava araçları ve diğer savunma sistemleriyle bölgesel bir güç haline geliyor. Erdoğan, Trump’a yaptığı sunumda KAAN’ın özelliklerini anlatarak, Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığını vurguladı. Bu gelişmeler, Netanyahu yönetimini rahatsız ederken, İsrail’in bölgedeki üstünlüğünü kaybetme endişesi yaratıyor.
Netanyahu'nun çıkışı
Netanyahu, CNN programında yaptığı açıklamada, “Türkiye’nin Osmanlı İmparatorluğu’nu yeniden canlandırmak istediği aşikar. Bu nedenle, ABD’nin F-35 satışını yeniden değerlendirmesi tehlikeli bir adım. Ben olsam satmazdım” dedi. İsrail Başbakanı ayrıca, “Türkiye’nin İsrail’e yönelik düşmanca tutumu devam ediyor. Bu ülkeye ileri teknoloji silah satmak akıl kârı değil” ifadelerini kullandı.
Uzman görüşleri
Siyaset bilimci Prof. Dr. Ahmet Yıldız, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, “Netanyahu’nun bu çıkışı, aslında bölgesel güç dengelerinin değiştiğinin bir göstergesi. Türkiye, savunma sanayisinde kendi kendine yeten bir ülke haline gelirken, İsrail bu durumdan rahatsızlık duyuyor. F-35 satışı gerçekleşirse, İsrail’in hava üstünlüğü tehlikeye girebilir” dedi.
Bağlam ve değerlendirme
Türkiye-İsrail ilişkileri, tarih boyunca inişli çıkışlı bir seyir izlemiş olsa da, son yıllarda özellikle Filistin meselesi ve Doğu Akdeniz’deki enerji kaynakları nedeniyle gerilim tırmanmıştı. Erdoğan-Trump görüşmesi, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin yeniden canlanmasına kapı aralarken, Netanyahu’nun sert tepkisi, bu sürecin İsrail tarafından yakından takip edildiğini ortaya koyuyor. Ancak uzmanlar, ABD’nin bu konuda atacağı adımların sadece bölgesel değil, küresel güç dengelerini de etkileyebileceği görüşünde. Önümüzdeki günlerde Trump’ın F-35 satışıyla ilgili net bir karar vermesi beklenirken, Netanyahu’nun bu kararı engellemek için Washington nezdinde yoğun bir lobi faaliyeti yürüteceği tahmin ediliyor.
