ABD Başkanı Donald Trump, ülkenin aşı politikalarında köklü bir değişiklik öngören başkanlık kararnamesini imzaladı. Kararname, çocukluk dönemi aşılarına yönelik resmi tavsiyelerde hedef alınan hastalık sayısının azaltılmasını ve bazı kombine aşıların ayrı ayrı uygulanacak şekilde değiştirilmesini öngörüyor. Bu adım, kamu sağlığı uzmanları arasında tartışmalara yol açtı.
Kararnamenin Detayları
Başkan Trump'ın imzaladığı kararname, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ile Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) çocukluk dönemi aşı takvimini yeniden düzenleme yetkisini kapsıyor. Uzmanlara göre bu, aşıların tek tek mi yoksa kombine halde mi uygulanacağı konusunda büyük değişikliklere işaret ediyor. Özellikle kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (MMR) ile Difteri, Tetanoz ve Boğmaca (DTaP) gibi kombine aşıların ayrı ayrı yapılması öngörülüyor. Bu durum, aşı takviminin karmaşıklaşmasına ve sağlık hizmeti maliyetlerinin artmasına neden olabilir.
Kararname ayrıca, aşı önerilerinin belirlenmesinde maliyet-etkililik analizlerinin yapılmasını ve aşıların yarar-risk oranının daha detaylı değerlendirilmesini şart koşuyor. Uygulamanın, 'aşı karşıtı' kesimin taleplerini karşılamaya yönelik olduğu yorumları yapılıyor. Ancak Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, bu düzenlemenin bilimsel verilere dayandığı ve çocukların sağlığını korumayı amaçladığı vurgulandı.
Uzmanlardan Tepkiler
ABD Pediatri Akademisi (AAP) ve Amerikan Tabipler Birliği (AMA) gibi kuruluşlar, kararnameye sert tepki gösterdi. Uzmanlar, aşı takvimindeki bu tür değişikliklerin çocukları önlenebilir hastalıklara karşı korumasız bırakabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle kombine aşıların ayrı uygulanması, aşılama sürecini uzatacağı ve ebeveynlerin takip etmesini zorlaştıracağı için aşılanma oranlarını düşürebilir. Bu da toplumsal bağışıklığı zayıflatarak salgın riskini artırabilir.
Öte yandan kararnameyi destekleyenler, bireysel özgürlükler ve ebeveyn hakları açısından önemli bir adım olduğunu savunuyor. Aşıların zorunlu değil, tavsiye niteliğinde olması gerektiğini belirtiyorlar. Ancak bu görüş, halk sağlığı açısından riskli bulunuyor.
Bağlam ve Arka Plan
Bu kararname, Trump yönetiminin sağlık politikalarında attığı en tartışmalı adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Daha önce de Trump, kovid-19 aşıları ve sağlık uzmanlarının tavsiyeleri konusunda birçok kez eleştirilmişti. Bu kararname, özellikle 2024 seçimleri öncesinde aşı karşıtı seçmen tabanını güçlendirmeye yönelik bir hamle olarak yorumlanıyor. Ancak aşıya erişim ve halk sağlığı üzerindeki etkileri ise belirsizliğini koruyor.
Uluslararası alanda ise, ABD'nin aşı politikalarındaki bu değişiklik, diğer ülkelerin sağlık sistemlerinde de etkisini gösterebilir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), aşılamanın önemini vurgulayarak ülkeleri bilimsel temelli aşı politikaları izlemeye çağırıyor. Bu bağlamda Trump'ın kararnamesi, küresel aşı karşıtlığı hareketini de güçlendirebilir.
