ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan teknoloji şirketlerine dijital hizmet vergisi uygulayan Avrupa ülkelerine yönelik sert bir ticari hamle yapacağını açıkladı. Trump, söz konusu ülkelerin ABD'ye ihraç ettiği tüm mallara yüzde 100 oranında gümrük vergisi uygulanacağını belirtti. Bu karar, özellikle Fransa, İngiltere, İtalya gibi dijital vergi uygulayan ülkeleri hedef alıyor.
Gümrük vergisi neden gündemde?
Trump, ABD merkezli Google, Apple, Amazon gibi şirketlerin Avrupa'da elde ettikleri gelirler üzerinden alınan dijital hizmet vergisine karşılık olarak bu hamleyi yaptığını söyledi. Dijital hizmet vergisi, AB ülkelerinin yerel firmaları korumak ve ABD'li teknoloji devlerinden daha fazla vergi almak amacıyla uyguladığı bir düzenleme. Trump yönetimi, bu vergilerin ayrımcı olduğunu ve Amerikan şirketlerine zarar verdiğini savunuyor.
Avrupa Birliği'nin tepkisi
Avrupa Birliği yetkilileri, Trump'ın tehdidine sert karşılık verdi. AB Ticaret Komiseri Valdis Dombrovskis, yaptığı açıklamada, "Bu tür tek taraflı önlemler kabul edilemez. Gerekli adımları atacağız" dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise dijital verginin adil bir sistem olduğunu savundu. AB, olası misilleme olarak ABD'den ithal edilen viski, motosiklet gibi ürünlere ek vergiler getirebileceğini sinyalini verdi.
Küresel ticarete olası etkiler
Uzmanlar, Trump'ın bu hamlesinin dünya ticaretinde yeni bir gerilim dalgası yaratabileceğini belirtiyor. Dünya Ticaret Örgütü (WTO) verilerine göre, ABD-AB arasındaki ticaret hacmi yıllık 1 trilyon doların üzerinde. Yüzde 100 gümrük vergisi uygulanması halinde, başta otomotiv, makine ve kimyasal ürünler olmak üzere birçok sektör olumsuz etkilenecek. Özellikle Alman otomobil üreticileri bu durumdan en fazla zarar görecek şirketler arasında yer alıyor.
Geçmişteki benzer anlaşmazlıklar
ABD ve AB arasında ticaret anlaşmazlıkları yeni değil. Daha önce de çelik ve alüminyum tarifeleri, uçak sübvansiyonları gibi konularda karşılıklı vergiler uygulanmıştı. Ancak dijital hizmet vergisi konusu, son yıllarda giderek daha fazla önem kazanıyor. OECD düzeyinde küresel bir dijital vergi anlaşması için yürütülen müzakereler ise henüz sonuçlanmadı.
Trump'ın son tehdidi, sadece ticari değil siyasi sonuçlar da doğurabilir. ABD'de başkanlık seçimleri yaklaşırken, Trump'ın bu sert çıkışı iç politikada iş kayıplarını önleme vaadiyle uyumlu görünüyor. Avrupa cephesinde ise liderler, AB'nin ekonomik egemenliğini koruma konusunda kararlı. Önümüzdeki günlerde taraflar arasında yeni bir müzakere sürecinin başlayıp başlamayacağı merakla bekleniyor.
Bağımsız ekonomistler, ticaret savaşlarının uzun vadede her iki tarafa da kaybettireceğini vurguluyor. Korumacılık eğilimlerinin arttığı bu dönemde, küresel ticaretin geleceği belirsizliğini koruyor. Trump'ın tehdidi hayata geçerse, bu hamle sadece ABD-AB ilişkilerini değil, tüm dünya ticaret dengelerini etkileyebilir.
