ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO zirvesi kapsamında gerçekleştirdiği Ankara ziyareti, diplomatik protokol kurallarının dışına çıkan dikkat çekici bir detayla hafızalara kazındı. Normal şartlarda Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve diğer kabine üyelerinin gerisinde yer alması beklenen ABD’nin Ankara Büyükelçisi Michael Barrack, resmi karşılama töreninde ve ikili görüşmelerde bakanları geride bırakarak protokol hiyerarşisini altüst etti.
Barrack'ın ön plana çıkması
Trump’ın Esenboğa Havalimanı’na inişiyle başlayan ziyaret boyunca, Büyükelçi Barrack’ın sürekli olarak Başkan Trump’ın hemen yanında yer aldığı gözlemlendi. Oysa klasik diplomatik protokolde, bir ülkeye ziyarette bulunan devlet başkanına öncelikle o ülkenin dışişleri bakanı eşlik eder. Ancak Trump’ın Ankara programında, Dışişleri Bakanı Rubio’nun ikinci sırada, Büyükelçi Barrack’ın ise birinci sırada yer alması, protokol uzmanları arasında şaşkınlık yarattı.
Rubio ve diğer bakanlar geride kaldı
Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen resmi karşılama töreninde de benzer bir durum yaşandı. Trump’ın aracından inmesinin ardından ilk olarak Büyükelçi Barrack yanına yaklaşırken, Dışişleri Bakanı Rubio ve beraberindeki heyet birkaç adım geride bekledi. Bu anlar, basın mensupları ve protokol görevlileri tarafından şaşkınlıkla izlendi. Bazı gözlemciler, bu durumun Trump yönetiminin diplomatik geleneklere verdiği önemi yansıttığını belirtirken, diğerleri ise bunun bir iletişim hatası olabileceğini dile getirdi.
Protokol ihlali mi yoksa yeni bir yaklaşım mı?
Diplomatik protokol uzmanları, bir büyükelçinin kendi ülkesinin bakanlarından önde olmasının alışılmadık bir durum olduğunu vurguluyor. Genellikle büyükelçiler, bakanlık düzeyindeki yetkililerden sonra gelir. Ancak Trump’ın gayriresmi üslubu ve geleneksel kurallara sık sık meydan okuması, bu tür bir protokol değişikliğini açıklayabilir. Öte yandan, Barrack’ın Trump’a yakın bir isim olması ve eski bir iş insanı olarak Başkan’ın güvenini kazanmış olması da bu durumda etkili olabilir.
Ziyaretin diğer detayları
Trump’ın Ankara ziyareti, NATO zirvesi öncesinde Türkiye-ABD ilişkilerindeki sıcak gündemin ele alınması açısından kritik öneme sahipti. Görüşmelerde Suriye, Doğu Akdeniz ve savunma iş birliği konuları masaya yatırıldı. Ancak protokol tartışması, resmi gündemin önüne geçti. Sosyal medyada da geniş yankı bulan bu görüntüler, diplomatik çevrelerde günlerce konuşuldu.
Bazı analistler, bu durumun ABD’nin Türkiye’ye verdiği önemi göstermek için bilinçli bir tercih olduğunu savunurken, diğerleri bunun bir organizasyon hatası olduğunu düşünüyor. Her iki durumda da, Trump’ın Ankara çıkarması, uluslararası protokol literatürüne yeni bir örnek olarak geçti.