ABD Başkanı Donald Trump, 36. NATO Zirvesi için Ankara'ya gelmeden hemen önce İran'a yönelik tehditlerini artırdı. Trump, Tahran yönetimiyle anlaşma yapmayı tercih ettiğini ancak anlaşma sağlanamaması halinde İran'ın tüm elektrik üretim santrallerini 'bir saat içinde imha edebileceklerini' söyledi. Uçakla Ankara'ya hareket etmeden önce basın mensuplarına konuşan Trump, 'İran'la anlaşma masası hâlâ açık ama masadan kalkarlarsa daha önce görülmemiş bir güçle karşılaşacaklar' dedi.
NATO Zirvesi öncesi gerilim tırmanıyor
Ankara'da düzenlenecek 36. NATO Zirvesi, İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetleri nedeniyle kritik bir döneme denk geldi. Trump'ın İran'a yönelik bu açıklamaları, müttefik ülkeler arasında da tartışma yarattı. Özellikle Avrupalı liderler, diyalog çağrılarını yinelerken, Trump'ın 'imha' ifadesi zirvede gerginlik yaratabilir. Zirvede İran'ın yanı sıra Suriye, göç ve savunma harcamaları gibi konular da ele alınacak. Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşecek zirve, Trump'ın Ankara'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ikili görüşme yapması bekleniyor.
İran'dan Trump'a yanıt: 'Tehdit değil, müzakere'
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abbas Mousavi, Trump'ın açıklamalarına tepki gösterdi. Mousavi, 'Tehdit dili İran'ı müzakere masasına getirmez. Biz ancak karşılıklı saygı temelinde müzakerelere hazırız' ifadelerini kullandı. İran'ın nükleer programıyla ilgili olarak ABD'nin 2015 tarihli nükleer anlaşmadan çekilmesi ve yeniden yaptırım uygulaması taraflar arasındaki güveni zedelemişti. Trump yönetimi, anlaşmanın yetersiz olduğunu savunurken, İran uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırarak karşılık verdi.
Uzmanlar, Trump'ın İran'a yönelik bu son tehdidinin, NATO müttefiklerini ortak bir İran politikası etrafında birleştirme çabası olabileceğini belirtiyor. Ancak Avrupa ülkeleri, ABD'nin tek taraflı eylemlerine sıcak bakmıyor. Öte yandan Türkiye, İran'la enerji ve ticaret ilişkileri nedeniyle ABD yaptırımları arasında sıkışmış durumda. Ankara, hem NATO taahhütlerini hem de İran'la komşuluk ilişkilerini dengelemeye çalışıyor.
Trump'ın Ankara ziyareti, sadece İran değil aynı zamanda Suriye, terörle mücadele ve savunma iş birliği gibi konularda da önemli görüşmelere sahne olacak. Zirvenin ardından yayınlanacak ortak bildiride İran'a yönelik nasıl bir ifade kullanılacağı merak ediliyor. ABD Başkanı'nın 'ya anlaşma ya imha' söylemi, zirvede sıcak tartışmalara yol açabilir. Bağımsız analistler, Trump'ın bu tehdidinin İran'ı müzakere masasına zorlamaktan çok, uluslararası toplumu ABD'nin yanında saf tutmaya ikna etme amacı taşıdığını yorumluyor.
