ABD Başkanı Donald Trump’ın 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne katılımına ilişkin resmi program açıklandı. Programda, Trump’ın Anıtkabir’i ziyaret etmesi öngörülmüyor. Bu durum, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir tartışma başlattı.
Trump’ın Ankara Programı
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre Trump, zirve kapsamında sadece ATO Congresium’da düzenlenecek oturumlara katılacak. İkili temaslarının yanı sıra, birçok devlet başkanıyla ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirmesi bekleniyor. Ancak programda, geçmişte Türkiye’yi ziyaret eden diğer ABD başkanlarının aksine, Anıtkabir’e bir ziyaret yer almıyor.
Geleneksel Ziyaretin İhlali
Türkiye’ye resmi ziyarette bulunan yabancı devlet başkanlarının Anıtkabir’i ziyaret etmesi, diplomatik bir gelenek olarak kabul ediliyor. Özellikle ABD başkanlarından George W. Bush ve Barack Obama, Ankara ziyaretlerinde Anıtkabir’e çelenk bırakmıştı. Trump’ın bu geleneği bozması, Türkiye kamuoyunda tepkiyle karşılandı.
Öte yandan, Trump’ın programında Anıtkabir ziyaretinin olmamasının, ABD ile Türkiye arasındaki gergin ilişkilerin bir yansıması olduğu yorumları yapılıyor. S-400 savunma sistemi alımı, F-35 programından çıkarılma ve Suriye politikasındaki anlaşmazlıklar, iki ülke arasındaki temel sorun başlıklarını oluşturuyor.
Zirvenin Önemi
NATO zirvesi, ittifakın 70. kuruluş yıldönümüne denk geliyor. Zirvede savunma harcamaları, terörle mücadele ve Çin’in yükselişi gibi konuların ele alınması bekleniyor. Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleşecek zirve, aynı zamanda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Trump arasında ikili bir görüşmeye de sahne olabilir. Ancak Anıtkabir ziyaretinin programa alınmaması, bu görüşmenin atmosferini olumsuz etkileyebilecek bir faktör olarak öne çıkıyor.
Türk diplomatik kaynaklar, konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmazken, Dışişleri Bakanlığı’nın ABD tarafına bu durumu ilettiği ve programda değişiklik talep ettiği yönünde haberler bulunuyor. Ancak Beyaz Saray’dan gelen sinyaller, Trump’ın programında herhangi bir revizyon yapılmayacağı yönünde.
Uzmanlar, Trump’ın Anıtkabir ziyaretini atlamasının, sadece protokol eksikliği değil aynı zamanda siyasi bir mesaj olarak okunması gerektiğini belirtiyor. Bu durumun, NATO müttefiki iki ülke arasındaki güven bunalımını daha da derinleştirebileceği ifade ediliyor.
Trump’ın Ankara programının netleşmesiyle birlikte, zirve öncesinde Türk-Amerikan ilişkilerinde tansiyonun yükseleceği anlaşılıyor. Kamuoyu, iki lider arasındaki görüşmeden çıkacak sonuçları merakla beklerken, Anıtkabir krizi dikkatleri üzerine çekmiş durumda.
