ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği'nin (AB) Amerikan teknoloji şirketlerine yönelik milyarlarca dolarlık para cezalarına sert tepki gösterdi. Google'a son olarak 4,2 milyar euro ceza kesilmesinin ardından konuşan Trump, bu cezaların haksız bir ticari engel olduğunu savundu. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Avrupa, Amerikan şirketlerini hedef alarak kendi iç pazarını korumaya çalışıyor. Bu kabul edilemez" ifadelerini kullandı.
ABD'den misilleme tehdidi
Trump, söz konusu cezaların ABD ekonomisine zarar verdiğini belirterek, gerekirse AB ürünlerine yönelik misilleme tedbirleri alabileceklerini ima etti. Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamada, "Başkan, Avrupa Birliği'nin rekabet kurallarını adil olmayan şekilde uyguladığını düşünüyor. ABD şirketlerine yönelik bu saldırgan tutum karşısında sektör temsilcileriyle görüşmeler sürüyor" denildi. Uzmanlar, Trump'ın bu çıkışının AB ile ABD arasında yeni bir ticari gerilim dalgası başlatabileceği yorumunu yapıyor.
Google cezası ve diğer yaptırımlar
Avrupa Komisyonu, Google'ı kendi alışveriş hizmetine haksız avantaj sağladığı gerekçesiyle 2017 yılında 2,42 milyar euro, 2018'de Android işletim sistemiyle piyasaya hakim olduğu için 4,34 milyar euro ve 2019'da reklam hizmetlerindeki aykırılıklar nedeniyle 1,49 milyar euro olmak üzere toplam 8,25 milyar euro cezaya çarptırmıştı. Son olarak 2023'te dijital reklamcılık uygulamaları nedeniyle yeni bir soruşturma başlatılmıştı. Sadece Google değil, Apple, Amazon, Facebook (Meta) gibi diğer Amerikan teknoloji devleri de AB'nin antitröst soruşturmaları ve Dijital Piyasalar Yasası kapsamında benzer yaptırımlarla karşı karşıya. AB yetkilileri, cezaların rekabeti korumak ve tüketici haklarını savunmak amacıyla verildiğini vurgularken, ABD tarafı bu uygulamaları adil olmayan ticari engeller olarak nitelendiriyor.
Trump, başkanlığı döneminde AB'yi sık sık ticaret fazlası ve savunma harcamaları konusunda eleştirmiş, hatta otomotiv sektörüne gümrük vergisi tehdidinde bulunmuştu. Uzmanlar, teknoloji cezalarının da bu gerilimin bir parçası olduğunu belirtiyor. Özellikle Dijital Piyasalar Yasası'nın sıkı kuralları, ABD'li şirketlerin Avrupa pazarındaki iş modellerini doğrudan etkiliyor. Trump'ın güçlü tepkisi, bu yasaların hafifletilmesi yönünde bir baskı aracı olarak görülüyor.
Öte yandan, Avrupa Birliği'nin söz konusu cezalardan geri adım atması beklenmiyor. AB Rekabetten Sorumlu Komisyon Üyesi, daha önce yaptığı açıklamada kuralların herkese eşit uygulandığını ve hiçbir şirkete ayrıcalık tanınmayacağını ifade etmişti. Trump'ın tehditlerine rağmen AB'nin dijital pazardaki düzenleyici rolünü sürdüreceği tahmin ediliyor.
Bu gelişme, küresel ticaret savaşlarının yeniden alevlenebileceği endişelerini de beraberinde getiriyor. ABD ve AB arasındaki ticari ilişkiler, daha önce çelik ve alüminyum tarifeleri, uçak sübvansiyonları gibi konularda gerginleşmişti. Teknoloji devlerine yönelik cezalar, bu iki büyük ekonomi arasındaki rekabetin yeni bir boyut kazanmasına neden olabilir. Trump'ın bu çıkışı, aynı zamanda döneminin ticaret politikalarına dönüş sinyali olarak da yorumlanıyor. Bağımsız analistler, AB'nin düzenleyici gücünü koruyacağını ancak ABD ile diplomatik yollardan bir çözüm bulunması gerektiğini belirtiyor.
