ABD Başkanı Donald Trump, 80’inci yaş gününde dünyaya barış mesajı vermeye hazırlanıyor. Washington ile Tahran arasında aylardır süren müzakerelerde kritik eşiğe gelindi. Tarafların üzerinde çalıştığı mutabakat zaptı taslağında, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması ve yaptırımların kademeli olarak kaldırılması gibi maddeler yer alıyor. Anlaşmanın Cenevre’de imzalanması bekleniyor.
Görüşmelerin son durumu
ABD Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre, teknik ekipler haftalardır taslak metin üzerinde çalışıyor. Son pürüzlerin giderilmesinin ardından anlaşma metni liderlerin onayına sunulacak. İran heyeti, nükleer programlarının barışçıl amaçlı olduğunu vurgularken, ABD tarafı kapsamlı denetim mekanizması talep ediyor.
Trump’ın barış vizyonu
Başkan Trump, seçim kampanyasında İran’la diyaloğa sıcak bakmadığını açıklamıştı ancak son aylarda yapıcı mesajlar vermeye başladı. 14 Haziran’daki doğum gününde anlaşmanın duyurulması, sembolik olarak büyük önem taşıyor. Beyaz Saray Sözcüsü, “Başkan, dünya barışı için çalışıyor” ifadelerini kullandı.
Anlaşma sağlanırsa, İran’ın nükleer programına uluslararası denetim getirilecek ve petrol ihracatına yönelik yaptırımlar hafifletilecek. Bu durumun küresel enerji piyasalarını da etkilemesi bekleniyor.
Tepkiler ve beklentiler
Ortadoğu’da İsrail ve Suudi Arabistan başta olmak üzere bazı ülkeler anlaşmaya temkinli yaklaşıyor. İran ise anlaşmanın kendi çıkarlarına uygun olması halinde imzalamaya hazır olduğunu bildirdi. Analistler, anlaşmanın bölgesel gerilimi azaltabileceğini ancak uygulamanın yakından izlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Bağımsız değerlendirmeler, Trump’ın bu hamlesinin iç politikada da ses getireceğini gösteriyor. Zira başkan, seçim öncesi önemli bir dış politika başarısına imza atmış olacak. Anlaşmanın imzalanması halinde, 2015’teki nükleer anlaşmaya benzer ancak daha kapsamlı bir süreç işleyecek.
