ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Başkan Donald Trump'ın 3 Kasım'daki Kongre ara seçimlerini Cumhuriyetçilerin kazanması durumunda her yetişkin ABD vatandaşına 5 bin dolar ödeme yapma vaadinin Kongre onayına tabi olduğunu belirtti. Johnson, yaptığı açıklamada ödemelerin yasalaşması için yasama sürecinin tamamlanması gerektiğini vurguladı.
Johnson: "Kongre Onayı Olmadan Mümkün Değil"
Johnson, düzenlediği basın toplantısında, "Başkan Trump'ın bu önerisi, Kongre'nin onayını gerektiren bir yasama sürecidir. Temsilciler Meclisi ve Senato'nun bu konuda harekete geçmesi şart" dedi. Johnson, vaadin seçim öncesi bir taahhüt olduğunu ancak hayata geçmesi için anayasal prosedürlerin izlenmesi gerektiğini kaydetti.
Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir mitingde, Cumhuriyetçilerin 3 Kasım'daki ara seçimleri kazanması halinde her yetişkin Amerikalıya doğrudan 5 bin dolar ödeme yapılacağını duyurmuştu. Bu vaat, seçim kampanyasının ekonomi ayağının merkezine yerleşmiş durumda. Ancak uzmanlar, böyle bir ödemenin federal bütçe üzerinde ciddi yük oluşturacağına dikkat çekiyor.
Ekonomistlerden Bütçe Uyarısı
Ekonomistler, 5 bin dolarlık ödemenin toplam maliyetinin trilyonlarca doları bulabileceğini belirtiyor. ABD'de yetişkin nüfusun yaklaşık 260 milyon olduğu düşünülürse, doğrudan ödeme maliyeti 1,3 trilyon doları aşabilir. Bu rakam, federal bütçe açığını daha da artırabilir ve enflasyonist baskıları tetikleyebilir.
Johnson, ödemenin nasıl finanse edileceğine dair net bir plan sunmadı. Ancak Cumhuriyetçilerin, ekonomiyi canlandırmak ve pandemi sonrası hane halkına destek sağlamak amacıyla bu tür bir teşviki savunduğu biliniyor. Demokratlar ise öneriyi "seçim rüşveti" olarak nitelendirerek eleştiriyor.
Seçim Öncesi Siyasi Dengeler
3 Kasım'daki ara seçimler, Temsilciler Meclisi'nin 435 üyesinin tamamı ve Senato'nun 34 üyesi için yapılacak. Anketler, Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanabileceğini gösteriyor. Trump, ödeme vaadini seçim kampanyasının kilit taşı haline getirerek ekonomik populizm kartını oynuyor.
Ancak Kongre'nin her iki kanadında da onay alınması gerekiyor. Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçiler çoğunluk sağlasa bile, Senato'da 60 oy barajını aşmak için Demokratların desteği gerekebilir. Bu da ödemenin gerçekleşme ihtimalini düşürüyor.
Johnson, "Seçmenlerimize verdiğimiz sözün arkasındayız. Ancak yasama sürecini doğru işletmeliyiz" diyerek, vaadin yerine getirilmesi için partisinin kararlı olduğunu ifade etti.
Benzer Örnekler ve Olası Sonuçlar
ABD tarihinde doğrudan nakit ödemeler, 2020'de pandemi sırasında yapılan 1.200 dolarlık teşvik ödemeleri ve 2021'deki 1.400 dolarlık ek ödemelerle sınırlı kaldı. Bu ödemeler bile Kongre'de uzun tartışmalara yol açmıştı. 5 bin dolarlık bir ödeme, ölçek olarak çok daha büyük ve siyasi olarak daha riskli.
Öte yandan, böyle bir vaadin seçim sonuçlarını etkileyip etkilemeyeceği belirsiz. Ekonomistler, seçmenlerin kısa vadeli nakit desteğine olumlu bakabileceğini ancak uzun vadeli enflasyon endişelerinin oyları etkileyebileceğini söylüyor.
Trump'ın önerisi, Cumhuriyetçi Parti içinde de farklı seslere yol açtı. Bazı parti üyeleri, bütçe disiplini konusunda endişelerini dile getirirken, diğerleri seçim kazanmak için her türlü popülist adımın atılması gerektiğini savunuyor.
Johnson'ın açıklamaları, vaadin ciddiyetini korurken aynı zamanda yasama sürecinin kaçınılmazlığını vurguluyor. Seçim öncesi bu tartışma, ekonomi politikalarının nasıl şekilleneceğine dair önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
Sonuç olarak, Trump'ın 5 bin dolarlık ödeme vaadi, Kongre onayına bağlı olduğu için belirsizliğini koruyor. Seçim sonrası Kongre'nin kompozisyonu, bu tür bir yasanın geçip geçmeyeceğini belirleyecek. Ekonomik etkileri ise hem hane halkı hem de federal bütçe açısından yakından izlenecek.
