Slovakya Başbakanı Robert Fico, Macaristan Başbakanı Peter Magyar'ın ülkesini 'dünyada kendi sınırlarıyla çevrili tek ülke' olarak nitelendirmesine sert tepki gösterdi. Fico, 'Sert söylemler bugün kimseye fayda sağlamıyor. Sadece gerginliği artırıyor' ifadelerini kullanarak iki ülke arasındaki Trianon tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Trianon sendromu ve bugüne yansımaları
1920'de imzalanan Trianon Antlaşması, Macaristan'ın topraklarının üçte ikisini kaybetmesine neden olmuş ve bu durum Macar siyasetinde 'Trianon sendromu' olarak adlandırılan bir travma yaratmıştır. Macaristan Başbakanı Peter Magyar'ın Slovakya'nın egemenliğini sorgulayan ifadeleri, bu tarihi yaranın hâlâ kanadığını gösteriyor. Slovakya ise söz konusu antlaşma sonucunda bağımsızlığını kazanan ülkelerden biri olarak, topraklarının sorgulanmasına karşı hassas bir tutum sergiliyor.
İki lider arasında artan tansiyon
Robert Fico'nun açıklamaları, Magyar'ın bir hafta önce Budapeşte'de yaptığı konuşmaya yanıt olarak geldi. Magyar, 'Macaristan, sınırları dünya tarafından çizilmiş tek ülkedir' demiş ve bu sözlerle Trianon Antlaşması'nın adaletsizliğine vurgu yapmıştı. Fico ise bu söylemin Slovakya'nın egemenlik haklarını ihlal ettiğini belirterek, 'Bizim sınırlarımız uluslararası hukukla belirlenmiştir. Hiçbir ülkenin bu sınırları sorgulamaya hakkı yoktur' dedi.
Uzmanlar, iki ülke arasındaki gerilimin yalnızca tarihsel bir tartışmadan ibaret olmadığını, aynı zamanda Avrupa Birliği içindeki güç dengeleri ve azınlık hakları gibi güncel konuları da içerdiğini belirtiyor. Slovakya'da yaklaşık 500 bin Macar asıllı vatandaş yaşıyor ve bu topluluk iki ülke arasında sık sık gerginlik konusu oluyor.
Bölgesel siyasette yeni bir cephe mi?
Trianon tartışması, Orta Avrupa'da milliyetçi söylemlerin yükseldiği bir döneme denk geliyor. Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın ardından Peter Magyar'ın da benzer bir çizgi izlemesi, Slovakya'yı rahatsız ediyor. Fico hükümeti, Macaristan'ın Slovakya içişlerine karıştığı gerekçesiyle daha önce de tepki göstermişti. Son olarak, Slovakya'nın Macar azınlığa yönelik dil politikaları iki ülke arasında diplomatik krize yol açmıştı.
Analistler, bu tür söylemlerin uzun vadede iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğini de olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Slovakya ve Macaristan, Avrupa Birliği'nin doğu kanadında önemli ticaret ortakları konumunda. Ancak artan siyasi gerilim, özellikle enerji ve altyapı projelerinde iş birliğini zorlaştırabilir.
Tarihsel travmaların yeniden gündeme gelmesi, Orta Avrupa'da istikrarı tehdit eden bir unsur olarak öne çıkıyor. Trianon tartışması, sadece iki ülke arasında değil, bölgedeki diğer ülkelerde de yankı buluyor. Bu tür söylemlerin, Avrupa Birliği'nin bütünleşme sürecine zarar vermemesi için liderlerin daha yapıcı bir dil kullanması gerektiği ifade ediliyor.
