Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın Trabzon'da hayata geçirmeyi planladığı 45 milyar 650 milyon TL değerindeki yeni havalimanı projesi, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) onayını aldı. Toplam 2 milyon 962 bin metrekarelik deniz alanının 97 milyon ton dolgu malzemesiyle doldurulmasını öngören projede, ÇED raporu oturma, sıvılaşma ve taşıma gücü gibi zemin sorunlarına işaret etti. Projenin detayları ve olası risklere yönelik alınacak önlemler ise ilerleyen süreçte netleşecek.
Projenin Ölçeği ve Teknik Detaylar
Trabzon'un mevcut havalimanı, şehir merkezine yakınlığı ve pist uzunluğunun yetersizliği nedeniyle uzun yıllardır tartışılıyor. Yeni proje, mevcut havalimanının kuzeyinde, deniz üzerinde inşa edilecek. ÇED raporuna göre, 2 milyon 962 bin metrekarelik alan 97 milyon ton dolgu malzemesiyle doldurulacak. Bu devasa dolgu işlemi, deniz tabanındaki zemin koşulları nedeniyle çeşitli mühendislik zorluklarını beraberinde getiriyor.
Raporda, deniz tabanının jeolojik yapısına bağlı olarak oturma, sıvılaşma ve taşıma gücü problemleri yaşanabileceği belirtiliyor. Özellikle sıvılaşma riski, deprem kuşağında yer alan Trabzon için kritik bir önem taşıyor. Uzmanlar, dolgu alanının deprem sırasında stabilitesini koruyabilmesi için kapsamlı zemin iyileştirme çalışmalarına ihtiyaç duyulacağını vurguluyor.
Projenin toplam maliyeti 45 milyar 650 milyon TL olarak açıklandı. Bu rakam, Türkiye'nin son yıllardaki en büyük altyapı yatırımlarından birine işaret ediyor. Havalimanının tamamlanmasıyla birlikte Trabzon ve çevresinin hava trafiğinde önemli bir artış bekleniyor. Ancak projenin çevresel etkileri ve deniz ekosistemi üzerindeki olası sonuçları da merak konusu.
Çevresel ve Yapısal Riskler
ÇED raporu, sadece zemin sorunlarına değil, aynı zamanda denizel ekosistem üzerindeki potansiyel etkilere de dikkat çekiyor. 2 milyon 962 bin metrekarelik deniz alanının doldurulması, bölgedeki deniz canlılarının yaşam alanlarını doğrudan etkileyecek. Balıkçılık faaliyetleri ve deniz turizmi açısından da bazı olumsuzluklar öngörülüyor.
Raporda, dolgu malzemesinin denizden çıkarılacağı alanlar ve bu işlemin çevreye etkisi ayrıca değerlendirilmiş. 97 milyon tonluk malzemenin temini, taşınması ve yerleştirilmesi sürecinde oluşabilecek gürültü, toz ve su kirliliği gibi faktörler için alınacak önlemler sıralanıyor. Ancak kesin uygulama planı ve izleme mekanizmaları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Yapısal riskler açısından ise oturma problemleri öne çıkıyor. Deniz tabanındaki yumuşak zeminin üzerine yapılacak dolgunun zamanla çökmesi, pist ve terminal binalarında hasara yol açabilir. Bu nedenle projede derin temel sistemleri, kazıklar ve zemin iyileştirme yöntemlerinin kullanılması planlanıyor. Sıvılaşma riskine karşı ise drenaj sistemleri ve taş kolonlar gibi teknikler öngörülüyor.
Siyasi ve Ekonomik Boyut
Proje, hükümetin ulaştırma altyapısına yönelik vizyonunun bir parçası olarak sunuluyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, yeni havalimanının bölgesel kalkınmaya katkı sağlayacağını, istihdam yaratacağını ve Trabzon'u uluslararası bir havacılık merkezi haline getireceğini belirtiyor. Ancak muhalefet partileri ve bazı sivil toplum kuruluşları, projenin maliyetinin yüksekliğine ve çevresel risklerine dikkat çekerek eleştirilerini sürdürüyor.
Özellikle 45,65 milyar TL'lik yatırımın kamu kaynaklarından mı yoksa kamu-özel işbirliği modeliyle mi finanse edileceği henüz netleşmiş değil. Daha önce yapılan açıklamalarda, projenin yap-işlet-devret modeliyle hayata geçirilebileceği ifade edilmişti. Ancak ihale takvimi ve finansman detayları konusunda resmi bir açıklama yapılmadı.
ÇED onayı, projenin hukuki sürecinde önemli bir aşama olsa da nihai inşaat kararı için diğer izinlerin de tamamlanması gerekiyor. Çevreciler, ÇED raporunun yeterince kapsamlı olmadığını ve bazı risklerin göz ardı edildiğini savunuyor. Önümüzdeki günlerde projeye ilişkin itiraz sürecinin başlaması bekleniyor.
Trabzon yeni havalimanı projesi, Türkiye'nin deniz dolgusu üzerine inşa edilen havalimanları serisine bir yenisini ekleyecek. Daha önce Ordu-Giresun ve Rize-Artvin havalimanları benzer yöntemlerle inşa edilmişti. Ancak Trabzon'un depremselliği ve deniz koşulları, bu projeyi diğerlerinden ayırıyor. Projenin başarısı, zemin iyileştirme çalışmalarının etkinliğine ve çevresel önlemlerin titizlikle uygulanmasına bağlı görünüyor.
Sonuç olarak, ÇED onayı ile birlikte projede önemli bir eşik aşıldı. Ancak kamuoyunun ve uzmanların dikkatle izlediği süreçte, risklerin nasıl yönetileceği ve projenin şeffaflıkla yürütülüp yürütülmeyeceği belirleyici olacak. Önümüzdeki dönemde detayların netleşmesiyle birlikte Trabzon'un geleceği için kritik kararlar alınacak.
