Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, Katar Dışişleri Bakanlığından Sorumlu Devlet Bakanı Muhammed bin Abdulaziz el-Huleyfi'yi başkent Trablus'ta kabul etti. Görüşmede, enerji ve sağlık alanlarındaki yatırımların yanı sıra Türkiye, Libya, Katar ve İtalya'nın oluşturduğu dörtlü mekanizmanın düzensiz göçle mücadele konusundaki iş birliği masaya yatırıldı. Görüşme, Libya'nın istikrarını güçlendirmeye yönelik bölgesel çabaların bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Dörtlü mekanizmanın temel başlıkları
Görüşmede, dört ülkenin ortak girişimi olan mekanizmanın, özellikle Akdeniz'deki düzensiz göç akınlarını önleme ve insani krizleri yönetme konusunda koordinasyonu artırması hedefleniyor. Türkiye'nin, Libya'daki istikrarın sağlanmasına yönelik desteği bilinirken, Katar'ın mali kaynakları ve İtalya'nın Avrupa Birliği nezdindeki etkisi mekanizmayı güçlendiriyor. Toplantıda, enerji alanında ortak projelerin hayata geçirilmesi, sağlık altyapısının iyileştirilmesi ve sınır güvenliğinin artırılması için somut adımlar atılması kararlaştırıldı.
Enerji ve sağlık yatırımları öne çıkıyor
Libya'nın zengin doğal gaz ve petrol rezervleri, ülkenin yeniden inşasında kilit rol oynuyor. Türk şirketleri, enerji sektöründe aktif olarak yer alırken, Katar'ın yatırım fonları da projelere ortak olmaya hazır olduklarını ifade ediyor. Sağlık alanında ise, hastanelerin modernizasyonu ve tıbbi personel eğitimi için iş birliği protokollerinin imzalanması bekleniyor. Dibeybe, görüşmede iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması ve yatırım ortamının iyileştirilmesi için ortak çalışma grupları kurulmasını önerdi. Huleyfi ise Katar'ın Libya'nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyduğunu vurgulayarak, istikrarın sağlanması için siyasi diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
İki yetkili, düzensiz göçmenlerin köken ülkelerine geri dönüşü ve gönüllü geri dönüş programlarının desteklenmesi konusunda da fikir alışverişinde bulundu. Ayrıca, Libya Sahil Güvenlik Güçleri'nin kapasitesinin artırılması ve Avrupa Birliği'nin fonlarının daha etkin kullanılması için koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiği üzerinde duruldu.
Siyasi zemin ve bölgesel dinamikler
Bu görüşme, Libya'nın doğusundaki gayrimeşru silahlı grupların ve yabancı müdahalelerin etkisini azaltmayı amaçlayan Birleşmiş Milşetler destekli siyasi süreçle eş zamanlı olarak gerçekleşiyor. Ülke, yıllardır süren iç savaşın ardından kırılgan bir istikrar süreci yaşıyor. Türkiye, Libya'daki Ulusal Mutabakat Hükümeti'yle yakın ilişkileri ve deniz yetki alanları anlaşmasıyla bölgede etkili bir aktör. Katar'ın da Libya'daki bazı gruplarla bağları biliniyor. İtalya ise, Akdeniz'deki göç rotalarının ana varış noktalarından biri olarak konuya doğrudan dahil. Bu dörtlü mekanizma, ülkelerin çıkarlarını birleştirerek Libya'nın istikrarına katkı sağlamayı amaçlıyor.
Uzmanlar, mekanizmanın başarısının, ülkeler arasındaki güvenin artırılmasına ve Libya'daki tarafların kapsayıcı bir siyasi uzlaşıya yanaşmasına bağlı olduğunu ifade ediyor. Söz konusu görüşme, uluslararası toplumun Libya'ya yönelik angajmanını tazelemiş ve ülkenin geleceğine dair umutları artırmış durumda. Ancak kalıcı çözüm için, seçimlerin zamanında yapılması, güvenlik güçlerinin birleştirilmesi ve yabancı savaşçıların ülkeden çıkarılması gibi somut adımların atılması kritik önemde.
