Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD), 62. Ulusal Psikiyatri Kongresi vesilesiyle düzenlediği basın açıklamasında, toplum ruh sağlığının kritik sorunlarını gündeme taşıdı. Açıklamada, ruh sağlığı hizmetlerine erişimde yaşanan eşitsizlikler, bilgiye erişim engelleri, ifade özgürlüğü kısıtlamaları, kimlik temelli ayrımcılığın ruh sağlığı üzerindeki etkileri, okullarda şiddet ve ruhsal bozukluklara yönelik damgalama gibi başlıklar öne çıktı. Kongre, alan uzmanlarını bir araya getirerek çözüm yollarının tartışılmasına zemin hazırladı.
Toplum ruh sağlığı ve erişimde eşitsizlikler
TPD’nin açıklamasında, ruh sağlığı hizmetlerine erişimin toplumun her kesimi için eşit olmadığı vurgulandı. Kırsal bölgelerde yaşayanlar, düşük gelirli gruplar, mülteciler ve dezavantajlı toplulukların hizmetlere ulaşmada ciddi engellerle karşılaştığı belirtildi. Dernek, bu eşitsizliklerin yalnızca bireysel değil, yapısal faktörlerden kaynaklandığını ifade etti.
Basın toplantısında, ruh sağlığı hizmetlerinin birinci basamak sağlık hizmetlerine entegre edilmesi ve toplum temelli yaklaşımların güçlendirilmesi gerektiği dile getirildi. Ayrıca, ruhsal bozuklukların erken teşhisi ve tedaviye erişimin kolaylaştırılması için politikaların gözden geçirilmesi çağrısı yapıldı.
Bilgiye erişim ve ifade özgürlüğü
Açıklamada, bilgiye erişim hakkının ruh sağlığı üzerindeki rolüne dikkat çekildi. İnternet ve medya aracılığıyla doğru bilgiye ulaşmanın, ruh sağlığı okuryazarlığını artırarak damgalamayı azalttığı belirtildi. Ancak, bilgi kirliliği ve yanlış yönlendirmelerin de risk oluşturduğu vurgulandı.
İfade özgürlüğü konusunda ise, kısıtlamaların ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği ifade edildi. TPD, bireylerin duygu ve düşüncelerini özgürce ifade edebildiği bir ortamın ruh sağlığını koruyucu olduğunu savundu.
Kimlik temelli ayrımcılık ve ruh sağlığı
Kimlik temelli ayrımcılığın (cinsiyet, etnik köken, cinsel yönelim, engellilik vb.) ruh sağlığı üzerindeki yıkıcı etkileri kongrede ele alınan konular arasındaydı. Ayrımcılığa maruz kalan bireylerde anksiyete, depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu riskinin arttığı belirtildi. Dernek, ayrımcılıkla mücadelenin ruh sağlığı politikalarının ayrılmaz bir parçası olması gerektiğini vurguladı.
Okullarda şiddet ve ruhsal bozukluklar
Okullarda şiddet, akran zorbalığı ve ruhsal bozuklukların önlenmesi de basın açıklamasının önemli başlıklarındandı. TPD, eğitim kurumlarında ruh sağlığı hizmetlerinin güçlendirilmesi, öğretmenlere yönelik farkındalık eğitimleri düzenlenmesi ve öğrencilere psikolojik destek sağlanması gerektiğini ifade etti. Şiddetin hem mağdurlar hem de tanıklar üzerinde uzun vadeli ruhsal etkiler bıraktığı hatırlatıldı.
Kongrenin ardından
62. Ulusal Psikiyatri Kongresi, ruh sağlığı alanındaki güncel sorunları tartışmak ve çözüm önerileri geliştirmek üzere uzmanları bir araya getirdi. TPD’nin basın açıklaması, toplum ruh sağlığının korunması ve geliştirilmesi için bütüncül bir yaklaşımın gerekliliğini ortaya koydu. Dernek, politika yapıcıları ve ilgili paydaşları, ruh sağlığı hizmetlerine erişimde eşitliği sağlamaya ve ayrımcılıkla mücadeleye davet etti.
Ruh sağlığı, yalnızca bireysel değil, toplumsal bir mesele olarak ele alınmayı hak ediyor. TPD’nin vurguladığı başlıklar, Türkiye’nin ruh sağlığı politikalarında atılması gereken adımlara işaret ediyor. Kongre sonuç bildirgesinin önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
