Tokat'ın Niksar ilçesinde 'beyaz altın' olarak anılan coğrafi işaretli cevizde hasat sezonu açıldı. Geçtiğimiz yıl don nedeniyle büyük ürün kaybı yaşayan ve tarlaya küsen üreticiler, bu yıl ağaçların bol meyve tutmasıyla bayram ediyor. Niksar Ovası'nda sabahın erken saatlerinde başlayan hasat, bölge ekonomisine can suyu olacak.
Don vurgunu sonrası umut dolu hasat
Niksar Ziraat Odası Başkanı, geçen sezon ilçede etkili olan don olayının ceviz üretiminde yüzde 70'lere varan kayıplara yol açtığını hatırlattı. Üreticilerin bir kısmının ağaçları budamaktan vazgeçtiğini, hatta bazılarının tarlalarını satmayı düşündüğünü belirten Başkan, bu yıl hava koşullarının son derece elverişli geçtiğini söyledi. İlkbahar donlarının yaşanmaması ve yaz aylarının yağışlı geçmesi, cevizde hem kaliteyi hem de rekolteyi artırdı. Üreticiler, ağaç başına verimin geçen yılın iki katına ulaştığını ifade ediyor.
Niksar'da yaklaşık 15 bin dekar alanda ceviz yetiştiriciliği yapılıyor. Coğrafi işaret tescilli Niksar cevizi, ince kabuğu, dolgun içi ve yüksek yağ oranıyla diğer ceviz çeşitlerinden ayrılıyor. Hasat edilen cevizler, öncelikle iç piyasada tüketiliyor; ardından Avrupa ve Orta Doğu ülkelerine ihraç ediliyor. Bu yıl rekoltenin 5 bin tonun üzerinde olması bekleniyor. Geçen yıl bu rakam 2 bin tonun altında kalmıştı.
Üreticinin yüzü güldü: 'Tarlaya küsmüştük, şimdi bayram ediyoruz'
35 yıldır ceviz üreticiliği yapan bir çiftçi, geçen yıl don sonrası yaşadığı hayal kırıklığını şu sözlerle anlattı: 'Ağaçlar çiçek açtı, ardından bir gece don vurdu. Bütün emeğimiz boşa gitti. O kadar üzüldük ki tarlaya gitmek istemedik. Bu yıl ise dallar cevizden yere değiyor. Topladıkça toplayasımız geliyor.' Üreticiler, hasadın Ağustos sonuna kadar süreceğini ve verimin yüksek olması nedeniyle ek işçi alımı yapıldığını belirtiyor. Günlük yevmiyelerin 500 liraya kadar çıktığı ilçede, hasat dönemi köylere hareketlilik getirdi.
Niksar Belediye Başkanı ise cevizin ilçe için sadece bir tarım ürünü olmadığını, aynı zamanda kültürel bir miras olduğunu vurguladı. Belediye olarak ceviz festivalleri düzenlediklerini ve coğrafi işaretli ürünün tanıtımına katkı sağladıklarını dile getirdi. Bu yıl hasat bereketinin kutlanacağı bir etkinlik planlandığı da gelen bilgiler arasında.
İhracat ve fiyat beklentileri
Geçen yıl yaşanan arz sıkıntısı nedeniyle ceviz fiyatları rekor seviyeye çıkmıştı. Bu yıl ürünün bol olmasıyla fiyatların bir miktar gerilemesi bekleniyor. Ancak üreticiler, maliyetlerin yüksek olduğunu ve fiyatların çok düşmesini istemediklerini söylüyor. Tokat Ticaret Borsası verilerine göre, geçen sezon cevizin kilogram fiyatı 120-150 TL arasında işlem gördü. Bu yıl hasat sonrası fiyatın 80-100 TL bandına inebileceği tahmin ediliyor. Yine de üreticiler, verim artışının fiyat düşüşünü telafi edeceği görüşünde.
Niksar cevizinin en büyük alıcıları arasında Almanya, Hollanda, Suudi Arabistan ve BAE yer alıyor. İhracatçılar, bu yıl ürün kalitesinin yüksek olması nedeniyle dış talebin de güçlü olduğunu belirtiyor. Özellikle kabuklu cevizde yaşanan arz artışı, ihracat rakamlarına olumlu yansıyacak gibi görünüyor.
Tarım sigortasının önemi bir kez daha ortaya çıktı
Geçen yıl don nedeniyle zarar gören üreticilerin bir kısmı tarım sigortası yaptırmıştı ve hasar ödemesi almıştı. Ancak sigorta yaptırmayanlar büyük mağduriyet yaşadı. Ziraat Odası yetkilileri, iklim değişikliğiyle birlikte don riskinin arttığını, üreticilerin mutlaka tarım sigortası yaptırması gerektiğini vurguluyor. Bu yıl hasat sevinci yaşayan üreticiler, gelecek sezonlar için de tedbir almayı planlıyor.
Niksar cevizinin coğrafi işaret tescili 2018 yılında alınmıştı. Bu tescil, ürünün bölgeyle olan bağını koruyor ve taklit edilmesinin önüne geçiyor. İlçede ceviz işleme tesisleri de her geçen yıl artıyor. Böylece ürünün katma değeri yükseliyor ve istihdam sağlanıyor.
Sonuç olarak, Niksar cevizinde yaşanan bu bereketli hasat, hem üreticinin yüzünü güldürdü hem de bölge ekonomisine moral oldu. Geçen yılın olumsuzluklarını geride bırakan üreticiler, şimdi hasadın keyfini çıkarıyor. Önümüzdeki günlerde hasadın tamamlanmasıyla birlikte rekolte rakamları netleşecek ve fiyatlar şekillenecek. Tokat'ın 'beyaz altını', bu yıl da üreticisinin umudu olmaya devam ediyor.
