Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan verilere göre, TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi haziran ayında bir önceki aya kıyasla 0,44 puan azalarak 60,96 seviyesine geriledi. Nisan ayında 61,93 ile son altı yılın en yüksek seviyesine ulaşan endeks, mayıs ayında 61,40'a inmişti. Reel efektif döviz kuru, TL'nin ticaret ortaklarının para birimleri karşısındaki reel değerini ölçüyor. Endeksin yükselmesi TL'nin reel olarak değer kazandığını, düşmesi ise reel değer kaybını işaret ediyor.
Reel efektif döviz kuru neden önemli?
Reel efektif döviz kuru (REK), bir ülkenin para biriminin ticaret yaptığı ülkelerin para birimleri karşısındaki nispi fiyat düzeyini gösteriyor. Endeks 100'ün üzerinde olduğunda TL'nin reel olarak değerli, altında olduğunda ise değersiz olduğu kabul ediliyor. Haziran verisiyle birlikte REK, 100 seviyesinin oldukça altında seyretmeye devam ediyor. Bu durum, TL'nin rekabet gücünü koruduğu ancak yüksek enflasyon nedeniyle alım gücünün baskı altında olduğu şeklinde yorumlanabilir. Özellikle ihracatçılar için düşük REK, mal ve hizmetlerin dış piyasalarda daha rekabetçi olmasını sağlıyor.
Yıllık bazda değişim ve seyir
Haziran ayındaki düşüşe rağmen, TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru yıllık bazda 0,39 puan artış gösterdi. Geçen yılın aynı ayında endeks 60,57 seviyesinde bulunuyordu. Ancak yılbaşından bu yana bakıldığında, endeks ocak ayındaki 55,87 seviyesinden yükselerek nisanda zirve yapmış, ardından tekrar gerilemişti. Bu dalgalı seyir, ekonomideki belirsizlikler ve enflasyonla mücadele politikalarının etkisiyle şekilleniyor.
TCMB'nin verilerine göre, aynı dönemde yurt içi üretici fiyatları (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru da haziranda aylık bazda 1,42 puan düşüşle 85,42 seviyesine indi. Yİ-ÜFE bazlı endeks, TÜFE bazlı endekse göre daha yüksek seyrediyor ancak o da genel olarak düşük seviyelerde bulunuyor.
Ekonomistler, TCMB'nin sıkı para politikasına devam etmesi durumunda TL'nin reel olarak değer kazanabileceğini, ancak yüksek enflasyonun bu süreci zorlaştırdığını belirtiyor. Reel efektif döviz kurundaki düşüş, ithalat maliyetlerini artırıcı etki yaparken, ihracata dayalı büyüme stratejisi için avantaj sağlıyor.
Önümüzdeki dönemde enflasyon verileri ve TCMB'nin faiz kararları, reel döviz kurunun seyrini belirleyecek en önemli faktörler arasında yer alıyor. Piyasalar, yılın ikinci yarısında enflasyonda beklenen düşüşün reel kura nasıl yansıyacağını yakından takip ediyor.
