Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda kabul edilen yeni vergi düzenlemesiyle, ticari plaka satışından elde edilen kazançlar vergi kapsamı dışında bırakıldı. Söz konusu düzenleme, ticari kazancı gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin, belirli şartlar altında plaka satışından elde ettikleri gelirleri gelir vergisinden muaf tutuyor. Uygulamanın yürürlük tarihi ve kapsamına ilişkin ayrıntılar Resmi Gazete'de yayımlanacak.
Düzenlemenin kapsamı ve şartları
Yasalaşan metne göre, ticari plaka sahipleri, plakalarını devretmeleri durumunda elde ettikleri kazancın tamamı vergiden muaf olacak. Ancak bu muafiyetten yararlanabilmek için bazı koşulların sağlanması gerekiyor. Öncelikle, plaka satışının mal veya hizmet alımı gibi ticari bir faaliyetten kaynaklanmaması, doğrudan plaka devri niteliğinde olması şartı aranıyor. Ayrıca, mükellefin plakayı aktifine kaydettiği tarihten itibaren en az iki yıl geçmiş olması gerekiyor.
Sektöre yansımaları
Uzmanlar, düzenlemenin ticari plaka piyasasında canlanma yaratacağını belirtiyor. Özellikle taksi, minibüs ve dolmuş gibi toplu taşıma araçlarının plakalarının el değiştirmesinde vergi yükünün kalkması, fiyatların daha şeffaf belirlenmesine olanak tanıyacak. Ancak düzenlemenin, plaka fiyatlarında artışa yol açabileceği endişesi de dile getiriliyor. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF) yetkilileri, plaka alım-satımındaki kayıt dışı ekonominin azalacağını ve sektörün daha düzenli hale geleceğini ifade ediyor.
Öte yandan, muhalefet partileri düzenlemeyi eleştirerek, "Vergi muafiyeti zaten yüksek olan plaka fiyatlarını daha da spekülatif hale getirebilir. Ayrıca, bu düzenlemenin sadece belirli bir kesime fayda sağladığı" yorumunda bulundu. İktidar kanadı ise düzenlemenin taşımacılık sektörünü rahatlatacağını ve esnafın üzerindeki vergi yükünü azaltacağını savunuyor.
Bağlam ve arka plan
Türkiye'de ticari plaka satışları uzun yıllardır yüksek vergi oranları nedeniyle kayıt dışı yollarla gerçekleştiriliyordu. Mevcut sistemde, plaka satışından elde edilen kazanç normal gelir vergisi tarifesine tabiydi ve bu oran %15 ile %40 arasında değişiyordu. Yeni düzenleme, bu vergi yükünü tamamen kaldırarak sektörün kayıt altına alınmasını hedefliyor. Benzer bir uygulama daha önce 2019 yılında konut satışlarında da hayata geçirilmişti.
Yasanın Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte, ticari plaka alım-satımı yapanların işlemleri vergi muafiyetiyle gerçekleşecek. Ancak uzmanlar, uygulamanın takibinin iyi yapılması gerektiğine dikkat çekiyor: "Vergi muafiyetinin yarattığı cazibe, suistimallere açık olabilir. Bu nedenle Gelir İdaresi Başkanlığı'nın sıkı denetim mekanizmaları kurması önemli."
