Ticaret Bakanlığı, 2026 yılının ilk yarısında dış ticaret işlemlerine yönelik gerçekleştirdiği sonradan ve ikinci kontrol denetimleri kapsamında toplam 8 milyar 300 milyon liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiğini açıkladı. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre, bu dönemde yapılan denetimlerde usulsüzlük tespit edilen firmalara yönelik idari para cezaları uygulanırken, ayrıca ek vergi tahakkukları da gerçekleştirildi. Böylece son 2,5 yıllık dönemde dış ticaret denetimlerinden elde edilen toplam ek tahakkuk ve ceza tutarı 28,7 milyar liraya ulaştı.
Denetimlerin kapsamı ve sürekliliği
Ticaret Bakanlığı'nın sosyal medya hesabından kamuoyuyla paylaşılan verilere göre, denetimler ithalat ve ihracat işlemlerinin yanı sıra gümrük mevzuatına aykırı tüm fiilleri kapsıyor. Bakanlık yetkilileri, denetimlerin süreklilik arz ettiğini ve özellikle riskli görülen sektörler ile firmalar üzerinde yoğunlaştırıldığını belirtiyor. Son 6 ayda kesilen cezalar arasında, eksik beyan, yanıltıcı belge sunumu ve gümrük vergisinden kaçınma gibi ihlaller öne çıkıyor. Uzmanlar, bu tür denetimlerin hem devletin vergi kaybını önlediğini hem de haksız rekabeti engellediğini ifade ediyor.
Arka plan ve önceki dönemler
Ticaret Bakanlığı, dış ticaret işlemlerindeki denetimlerini 2024 yılı başından itibaren belirgin şekilde artırmıştı. 2024 yılının tamamında 10,2 milyar lira, 2025 yılında ise 10,1 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı alınmıştı. 2026'nın ilk altı ayında ise bu rakam 8,3 milyar liraya yükselerek denetimlerin ivme kazandığını gösterdi. Bakanlık, denetimlerde yapay zeka destekli risk analizi kullanmaya başladığını ve bu sayede daha etkin bir kontrol sağlandığını duyurmuştu. Ayrıca, gümrüklerde fiziki ve belgesel kontrollerin sıklaştırıldığı kaydediliyor. Ekonomistler, bu denetimlerin bütçe açığını kapatmaya katkı sağlarken, aynı zamanda kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önemli bir adım olduğunu vurguluyor. Öte yandan, bazı iş dünyası temsilcileri, cezaların caydırıcılığının yanı sıra firmaların mevzuata uyum maliyetlerini artırabileceğine dikkat çekiyor.
