Ticaret Bakanı Ömer Bolat, AB Türkiye Delegasyonu Başkan Yardımcısı Jurgis Vilcinskas ve Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı ile birlikte düzenlediği basın toplantısında, alışveriş süreçlerini kökten değiştirecek e-PGD (elektronik Gümrük Risk Yönetimi) sistemini tanıttı. Bakan Bolat, yeni sistem sayesinde gümrük işlemlerinde risklerin anında tespit edileceğini, sahte belge ve kaçakçılık gibi sorunların önüne geçileceğini belirtti. e-PGD, yapay zeka destekli algoritmalarla gümrük beyannamelerini gerçek zamanlı analiz edecek ve şüpheli işlemleri otomatik olarak işaretleyecek. Sistemin 2024 yılı sonunda pilot uygulamaya geçmesi planlanıyor.
e-PGD sistemi nasıl çalışacak?
Bakan Bolat, e-PGD'nin gümrük işlemlerindeki tüm aşamaları kapsadığını vurguladı. Sistem, ithalat ve ihracat beyannamelerini, fatura bilgilerini, taşıma belgelerini ve ödeme kayıtlarını anlık olarak tarayacak. Risk puanı yüksek olan işlemler, gümrük memurları tarafından fiziki kontrole yönlendirilecek. Bolat, "Bu sistemle hem ticaretin hızlanmasını hem de güvenliğin artmasını hedefliyoruz" dedi. Ayrıca, e-PGD'nin AB'nin Gümrük Risk Yönetimi sistemleriyle uyumlu çalışacağını belirtti.
Kaçakçılıkla mücadelede yeni dönem
Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2023 yılında gümrüklerde yapılan denetimlerde 12 milyar lira değerinde kaçak eşya ele geçirildi. e-PGD ile bu rakamın önemli ölçüde düşmesi bekleniyor. Sistem, özellikle tekstil, elektronik ve gıda sektörlerinde yoğunlaşan kaçakçılık faaliyetlerini tespit etmede etkili olacak. AB Türkiye Delegasyonu Başkan Yardımcısı Vilcinskas, "AB olarak bu tür dijital dönüşüm projelerini destekliyoruz. e-PGD, Türkiye'nin gümrük mevzuatını AB standartlarına yaklaştıracak" ifadesini kullandı.
Uzmanlardan değerlendirme
Ekonomistler, e-PGD'nin ticaret hacmini artıracağını, ancak uygulama aşamasında bazı zorluklar olabileceğini belirtiyor. Sistemin başarısı, altyapının yanı sıra gümrük personelinin eğitimine ve firmaların uyum sağlamasına bağlı. e-PGD, Türkiye'nin dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda atılmış önemli bir adım olarak görülüyor. Ancak, veri güvenliği ve kişisel bilgilerin korunması konularının da netleştirilmesi gerekiyor.
