Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle tıbbi bitki çaylarının ruhsatlandırılması, üretimi ve satışı köklü bir değişikliğe uğradı. Sağlık Bakanlığı onayı alan ürünler yalnızca eczanelerde satışa sunulacak. Market raflarında ve aktarlarda yer alan gıda amaçlı bitki çayları ise Tarım ve Orman Bakanlığı'nın denetiminde kalmaya devam edecek. Düzenleme, tüketici güvenliğini artırmayı ve bitkisel ürünlerde standardizasyonu sağlamayı hedefliyor.
Yeni düzenleme neler getiriyor?
Yönetmelik kapsamında, tıbbi bitki çayları artık Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılacak. Ruhsat alan ürünler, yalnızca eczanelerde satılabilecek. Aktar, market ve online platformlarda bu ürünlerin satışı yasaklanacak. Gıda takviyesi olarak satılan ve bitki çayı görünümündeki ürünler ise Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlenmeye devam edecek. Ancak bu ürünlerin tıbbi iddia taşımaması ve gıda mevzuatına uygun olması gerekecek. Üreticiler, ruhsat başvurularında ürünün içeriği, güvenliliği ve etiketleme bilgilerini detaylı bir şekilde sunmak zorunda kalacak.
Tüketici güvenliği ve denetim
Bakanlık yetkilileri, düzenlemenin temel amacının tüketicileri sağlık açısından risk taşıyan ürünlerden korumak olduğunu belirtti. Özellikle bilinçsizce kullanılan bitki çaylarının ilaç etkileşimlerine, zehirlenmelere veya kronik hastalıklarda olumsuz etkilere yol açabildiği vurgulandı. Yeni sistemle, eczanelerde satılan ürünlerde eczacı kontrolü sayesinde danışmanlık hizmeti de sunulacak. Tüketiciler, satın aldıkları ürünün hangi amaçla kullanılması gerektiği ve olası yan etkileri konusunda bilgilendirilecek. Ruhsatsız ürün satan işletmelere ise idari para cezası ve faaliyet durdurma yaptırımları uygulanacak.
Sektörün tepkileri
Düzenleme, aktarlar ve gıda takviyesi üreticileri arasında tartışma yarattı. Aktarlar, geleneksel bitki satışının engellendiğini ve işlerinin olumsuz etkilendiğini ifade ederken, eczacılar ise sağlık açısından doğru bir adım atıldığını dile getirdi. Bazı uzmanlar, düzenlemenin uygulanmasında denetim eksikliği yaşanabileceğini ve piyasada kaçak satışların artabileceği uyarısında bulundu. Öte yandan, tüketici dernekleri düzenlemeyi olumlu karşılayarak, bilinçli kullanım için daha fazla bilgilendirme kampanyası yapılmasını talep etti.
Yeni yönetmeliğin, bitkisel ürün pazarında şeffaflığı ve güveni artırması bekleniyor. Sağlık otoriteleri, özellikle kronik rahatsızlığı olan bireylerin bitki çayı kullanmadan önce mutlaka doktora danışmasını tavsiye ediyor. Düzenleme, AB mevzuatıyla da uyumlu olacak şekilde hazırlanırken, ilerleyen dönemde aktarların eczane statüsüne geçmesi veya sınırlı yetkiyle bitki satışına izin verilmesi gibi ek adımlar da gündeme gelebilir.
