ABD merkezli The New York Times (NYT), Washington yönetiminin İsrail'in ateşkes sonrası İranlı üst düzey yetkililere yönelik olası suikast planlarına ilişkin endişelerini gizli diplomatik kanallar aracılığıyla Tahran'a ilettiğini öne sürdü. Gazetenin haberine göre, ABD Dışişleri Bakanlığı ve istihbarat birimleri, özellikle nükleer müzakere heyetinde yer alan iki İranlı üst düzey ismin hedef alınabileceği yönünde istihbarat aldı. Bu gelişme, İsrail-İran arasındaki gerginliğin yanı sıra ABD-İran ilişkilerinde yeni bir kırılma noktası oluşturabilir.
Gizli diplomatik koridor: ABD'nin uyarısı ne anlama geliyor?
NYT'nin ulaştığı bilgilere göre, ABD'li diplomatlar son haftalarda Ürdün ve Umman gibi aracı ülkeler üzerinden Tahran'a mesaj iletti. Mesajda, İsrail'in ateşkes anlaşmasını ihlal ederek İranlı müzakerecilere suikast düzenlemeyi planladığı, bu durumun bölgesel bir savaşı tetikleyebileceği vurgulandı. İddiaya göre, Washington yönetimi, İsrail'in bu eylemlerinin ABD'nin çıkarlarına da zarar vereceğini belirtti. Uyarının, İran'ın nükleer programını sınırlandırmayı hedefleyen dolaylı müzakerelerin yeniden başlaması beklentisiyle yapılmış olması dikkat çekiyor.
Hedefteki isimler: Müzakere heyetinin üst düzey iki üyesi
Haberde isimleri açıklanmayan iki İranlı yetkilinin, Tahran'ın nükleer dosyasında kilit rol oynadığı belirtiliyor. Bunlardan birinin İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi üyesi, diğerinin ise Dışişleri Bakanı Vekili olduğu tahmin ediliyor. Her iki ismin de geçmişte İsrail'in suikast listesinde yer aldığı biliniyor. İsrail'in Mossad ajanları aracılığıyla İran'da nükleer bilim insanlarına ve askeri yetkililere yönelik suikastlar düzenlediği daha önce de haber konusu olmuştu. Ancak bir müzakere heyetini hedef alacak bir operasyon, İran'ın misilleme riskini artıracak ve bölgeyi yeni bir çatışmaya sürükleyebilecek.
İsrail'den resmi yalanlama, İran'dan sessizlik
NYT'nin iddiasına İsrail'den ilk yanıt, "Suikast planlarına ilişkin haberler asılsızdır" şeklinde oldu. İsrail Başbakanlık Ofisi, bu tür iddiaların İran'ın propaganda makinesine hizmet ettiğini savundu. Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı. Tahran'daki diplomatik kaynaklar, ABD uyarısının ciddiye alındığını ancak kamuoyuyla paylaşılmasının uygun görülmediğini aktardı. İran medyası ise haberi geniş şekilde verirken, "ABD'nin oyunu" yorumunu yaptı.
Konunun karmaşıklığı, ABD'nin hem İsrail'i kontrol altında tutma hem de İran'la müzakere masasını koruma çabası olarak yorumlanabilir. Washington'un son dönemde bölgede istikrarı sağlamak için her iki tarafa da mesaj verdiği gözlemleniyor. Ancak bu tür bir uyarının gizli kanallardan yapılması, ABD'nin İsrail'in eylemlerini önceden bilmediği izlenimi verse de, aslında iki ülke arasında koordinasyon olduğu da iddia ediliyor.
Uzmanlara göre, NYT haberi, İsrail-İran gerginliğinin daha da artabileceğini gösteriyor. İran'ın nükleer programına yönelik müzakerelerin kırılgan olduğu bir dönemde, böyle bir suikast planı tüm süreci rayından çıkarabilir. ABD'nin uyarısı, Tahran'ın müzakerelere daha temkinli yaklaşmasına neden olabilir. Ayrıca İsrail, ABD'nin bu hamlesini kendisine bir güvensizlik olarak algılayabilir. Bölgedeki diğer aktörlerin (Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri) gelişmeleri endişeyle takip ettiği belirtiliyor.
