İktidar, gelecek yıl veya 2028 baharında yapılması beklenen seçimler öncesinde çalışan kesimin tepkisini çekmemek için Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'ni (TES) yeni Orta Vadeli Program'dan (OVP) sessiz sedasız çıkardı. Düzenlemeye sendikaların sert muhalefeti, kararın perde arkasında etkili oldu. Önceki yıllarda yayımlanan OVP'lerde yer alan TES, bu yılki programda hiç anılmadı.
Sendikaların Baskısı ve Seçim Kaygısı
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanların maaşlarından otomatik kesinti yapılmasını ve bu birikimin özel emeklilik fonlarında değerlendirilmesini öngörüyordu. Düzenleme, özellikle işçi ve memur sendikaları tarafından "zorunlu tasarruf" olarak nitelendirilmiş ve geniş katılımlı eylemlerle protesto edilmişti. Sendikalar, sistemin çalışanların net gelirini düşüreceğini ve özel sigorta şirketlerine kaynak aktaracağını savunuyordu.
Hükümet cephesinde ise TES, uzun vadeli tasarrufu artırma ve emeklilik sisteminin sürdürülebilirliği gerekçesiyle savunuluyordu. Ancak ekonomik koşulların ağırlaşması ve seçim takviminin yaklaşması, iktidarın geri adım atmasında belirleyici oldu. Yeni OVP'de TES'e dair tek bir ifadenin yer almaması, düzenlemenin rafa kaldırıldığı şeklinde yorumlandı.
OVP'deki Değişimin Sessiz Yankısı
Orta Vadeli Program, hükümetin üç yıllık ekonomik hedeflerini ve reform takvimini ortaya koyan temel belge niteliğinde. Geçmiş yıllarda yayımlanan OVP metinlerinde Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'ne ilişkin somut adımlar ve takvim yer alıyordu. Bu yılki programda ise konuya hiç değinilmemesi, kamuoyunda dikkatli bir geri çekilme olarak değerlendirildi.
Ekonomistler, TES'in çıkarılmasının kısa vadede çalışan kesimde rahatlama yaratacağını, ancak uzun vadede emeklilik sisteminin finansman sorunlarının devam edeceğini belirtiyor. Türkiye'de emeklilik yaşı ve prim gün sayısındaki düzenlemeler, nüfusun yaşlanmasıyla birlikte daha da kritik hale geliyor. TES gibi tamamlayıcı modeller, bu yükü hafifletmek için öneriliyordu.
Siyasi Dengeler ve Gelecek Senaryolar
Kararın zamanlaması, seçim stratejisiyle doğrudan ilişkili. İktidar, artan hayat pahalılığı ve vergi yüküyle boğuşan çalışanların oylarını kaybetmemek için TES'i gündemden düşürdü. Muhalefet partileri ise düzenlemeyi "seçim yatırımı" olarak nitelendirerek, iktidarın samimi olmadığını savunuyor. sendikalar, TES'in tamamen gündemden kalkmadığını, seçim sonrası yeniden gündeme gelebileceği uyarısında bulunuyor.
Önümüzdeki dönemde emeklilik reformu tartışmalarının nasıl şekilleneceği, hem ekonomik göstergelere hem de siyasi konjonktüre bağlı. Kısa vadede çalışanların net gelirinde bir iyileşme beklenmese de, en azından otomatik kesinti riski şimdilik ortadan kalkmış görünüyor. Uzmanlar, hükümetin seçim sonrası için kapsamlı bir emeklilik paketi hazırlayabileceğini, ancak bunun kamuoyuna nasıl sunulacağının belirsiz olduğunu vurguluyor.
