Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan karar, terör ve terörle mücadeleden doğan zararların karşılanması amacıyla yapılan başvuruların sonuçlandırılma süresini bir yıl daha uzattı. Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yer alan karar, 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamındaki başvuruların sonuçlandırılması için tanınan sürenin 31 Aralık 2024'e kadar devam edeceğini belirtiyor.
Süre uzatımının gerekçesi
Kararın gerekçesinde, terör olaylarından etkilenen vatandaşların mağduriyetlerinin giderilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi amacıyla başvuru sonuçlandırma süresinin uzatıldığı ifade ediliyor. Özellikle doğu ve güneydoğu bölgelerinde yoğunlaşan başvuruların, idari ve adli süreçlerin tamamlanması için ek zamana ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.
Başvuru süreci ve kapsam
5233 sayılı Kanun, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle meydana gelen maddi zararların karşılanması için başvuru yapılmasını öngörüyor. Zarar gören gerçek ve tüzel kişiler, valiliklere başvurarak zararlarının tespitini ve tazminini talep edebiliyor. Başvurular, zararın meydana geldiği yerin valiliği bünyesinde oluşturulan Zarar Tespit Komisyonları tarafından değerlendiriliyor.
Komisyonlar, başvuruları inceleyerek zararın miktarını belirliyor ve uygun görülen hallerde tazminat ödenmesine karar veriyor. Süre uzatımı, özellikle yoğun başvuru alan bölgelerde komisyonların iş yükünü hafifletmeyi ve her başvurunun adil şekilde sonuçlandırılmasını amaçlıyor.
Geçmiş düzenlemeler
Terör zararlarının karşılanmasına yönelik yasal düzenleme ilk kez 2004 yılında yürürlüğe girmişti. O tarihten bu yana başvuru süreleri ve sonuçlandırma süreleri çeşitli kereler uzatıldı. Son olarak 2021 yılında yapılan değişiklikle başvuru süresi 31 Aralık 2023'e kadar uzatılmış, bugünkü kararla da sonuçlandırma süresi 31 Aralık 2024'e kadar çıkarıldı.
Bugüne kadar yüz binlerce başvuru yapıldı ve büyük bir kısmı sonuçlandırıldı. Ancak özellikle kırsal alanlardaki başvuruların tespit ve değerlendirme sürecinin uzun sürmesi nedeniyle bekleyen dosyalar bulunuyor.
Mağdurların tepkisi
Bölgedeki bazı sivil toplum kuruluşları, süre uzatımını olumlu karşılamakla birlikte, başvuru süreçlerinin daha şeffaf ve hızlı işlemesi gerektiğini vurguluyor. Tazminat miktarlarının güncel piyasa koşullarına göre belirlenmesi ve zarar görenlerin mahkemeye başvuru hakkının korunması gerektiği dile getiriliyor.
Değerlendirme
Süre uzatımı, terör mağdurlarının haklarını korumaya yönelik bir adım olarak değerlendirilebilir. Ancak bu tür düzenlemelerin kalıcı ve sistematik bir çözüm sunması, mağdurların beklentilerini tam olarak karşılayabilmesi için bürokratik engellerin azaltılması ve komisyonların etkinliğinin artırılması önem taşıyor. Uzun vadede, terörle mücadele sürecinde zarar gören herkesin adil bir tazminata ulaşabilmesi için daha kapsamlı reformlara ihtiyaç duyulduğu ifade edilebilir.
