Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), Temmuz ayında marketlerde fiyatı en fazla artan ve azalan ürünleri açıkladı. Verilere göre, havuç fiyatındaki %40'lık artış tüketicilerin bütçesini zorlarken, kuru soğandaki %30'luk düşüş ise raf fiyatlarına olumlu yansıdı. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretim maliyetlerindeki artışın fiyatlara yansıdığını belirterek, tüketicilere marketlerde bilinçli alışveriş yapma çağrısında bulundu.
Havuç Fiyatında Tavan Yapan Artış
TZOB'un raporuna göre, Temmuz ayında marketlerde fiyatı en fazla artan ürün %40 ile havuç oldu. Onu %28 ile salatalık ve %23 ile patlıcan takip etti. Sebze fiyatlarındaki bu artışın arka planında, artan akaryakıt ve gübre maliyetleri ile sıcak hava dalgalarının ürün verimini düşürmesi yatıyor. Bayraktar, "Çiftçilerimiz artan maliyetler karşısında zor durumda. Bu maliyetler doğal olarak market fiyatlarına yansıyor" dedi.
Özellikle yaz aylarında talep gören sebzelerdeki fiyat artışı, dar gelirli ailelerin bütçesini olumsuz etkiliyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Temmuz ayında gıda enflasyonu yıllık bazda %65,5'e ulaştı. Bu oran, genel enflasyonun üzerinde seyrederek tüketicilerin alım gücünü daha da azaltıyor.
Kuru Soğandan 'Sürpriz' Düşüş
Fiyatı en fazla azalan ürün ise %30 ile kuru soğan oldu. Kuru soğanı %18 ile domates ve %12 ile patates izledi. Bu düşüşün nedeni olarak yeni mahsulün piyasaya girmesi ve arz artışı gösteriliyor. Özellikle Amasya ve Çorum'da etkili olan yağışlar, soğan üretiminde rekolteyi artırdı. Bayraktar, "Kuru soğandaki düşüş olumlu ancak bu durum çiftçilerimizin gelirini de düşürüyor. Dengeli bir fiyat politikası izlenmeli" şeklinde konuştu.
Marketlerdeki fiyat değişimleri, üreticiden tüketiciye uzanan zincirdeki birçok faktörden etkileniyor. Aracı kar marjları, nakliye masrafları ve marketlerin özel kampanyaları, son fiyatı belirleyen unsurlar arasında. TZOB, bu nedenle üretici ve tüketiciyi doğrudan buluşturacak pazarlama stratejilerinin önemine dikkat çekiyor.
Tüketiciler Ne Yapmalı?
TZOB Genel Başkanı, tüketicilere fiyat takibi yaparak ve meyve-sebzeleri mevsiminde tüketmeleri yönünde tavsiyelerde bulundu. "Mevsiminde ve bol olan ürünleri tercih edin. Fiyatları düzenli olarak karşılaştırın, gereksiz stoklamayın" dedi. Ayrıca, hal ve market arasındaki fiyat farkının azaltılması için Tarım Kredi Kooperatifleri ve bölgesel üretici pazarlarının desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Genel Değerlendirme
Temmuz ayındaki fiyat hareketleri, gıda enflasyonuyla mücadelenin ne denli karmaşık olduğunu bir kez daha gösteriyor. Üretim maliyetlerindeki artışlar, iklim koşulları ve arz-talep dengesizlikleri, market fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Uzmanlar, enflasyonla mücadelede tarımsal desteklerin artırılması ve üretim planlamasının şart olduğunu belirtiyor. Tüketicilerin ise bilinçli alışverişle dar bütçelerini korumaları mümkün görünüyor.
