Televizyon izleme oranlarının hala yüksek olduğu Türkiye'de, RTÜK denetimlerinin sanal medyayı kapsamaması tartışma yaratıyor. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, 2025 Medyametre Medya Kullanım Alışkanlıkları Araştırması verilerine dikkat çekerek, vatandaşların yüzde 88,9'unun haberleri televizyondan takip ettiğini, ancak dijital platformlarda denetimin yetersiz olduğunu belirtti. Kırık, televizyon yayıncılığındaki sıkı kuralların sanal medyada da uygulanması gerektiğini savundu.
Televizyon Hala Ana Haber Kaynağı
Medyametre'nin 2025 yılı araştırması, geleneksel medyanın gücünü ortaya koyuyor. Araştırmaya göre her 10 kişiden 9'u haberlere televizyon ekranlarından ulaşıyor. Bu oran, dijital platformların yükselişine rağmen televizyonun halk nezdinde güvenilir bir kaynak olmaya devam ettiğini gösteriyor. Prof. Dr. Kırık, bu durumun televizyonun denetlenmesinin önemini artırdığını, ancak aynı denetimin internet yayıncılığında bulunmadığını ifade etti.
RTÜK, televizyonlarda yayın ilkelerini titizlikle uygularken, YouTube, Netflix, TikTok gibi platformlardaki içerikler sınırlı denetime tabi. Kırık, bu durumun toplumsal algıda bir eşitsizlik yarattığını ve yanlış bilgilerin yayılmasına zemin hazırladığını kaydetti. Özellikle haber içeriklerinde doğruluk payının düşük olması, toplumda güven bunalımına yol açıyor.
Dijital Medyada Denetim Eksikliği
Prof. Dr. Kırık, televizyonlardaki yayın ilkelerinin (tarafsızlık, kişilik haklarına saygı, şiddetin özendirilmemesi vb.) sanal medyada uygulanmadığını belirterek şunları söyledi: "Televizyonlar RTÜK tarafından sıkı denetlenirken, sosyal medya platformlarında ve dijital haber sitelerinde aynı hassasiyet gösterilmiyor. Bu durum kontrolsüz bilgi kirliliğine neden oluyor. Örneğin, bir televizyon kanalı yalan haberi yayınladığında ceza alırken, bir sosyal medya hesabı aynı haberi paylaşarak milyonlara ulaşabiliyor ve hiçbir yaptırımla karşılaşmıyor."
Kırık, bu sorunun çözümü için yasal düzenlemelerin yanı sıra medya okuryazarlığı eğitimlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, algoritmaların dezenformasyonu önleyecek şekilde düzenlenmesi ve platformların içerik denetimini güçlendirmesi gerektiğini ekledi.
Türkiye'de internet kullanım oranlarının giderek arttığı bir dönemde, sanal medyada denetim konusu daha da önem kazanıyor. RTÜK'ün yetkilerinin genişletilmesi ve dijital medyayı kapsayacak şekilde güncellenmesi, toplumsal bilgi güvenliği açısından kritik bir adım olacaktır. Ancak bu düzenlemeler yapılırken ifade özgürlüğünün korunması da büyük önem taşıyor.
