Tekirdağ’da koruma altındaki tarihi SİT alanında bulunan bazı yapıların Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nca satışa çıkarılması tartışma yarattı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, söz konusu taşınmazın Cumhurbaşkanı Kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alındığını ancak bu aşamanın nihai satış veya devir anlamına gelmediğini ifade etti. Bakan Şimşek, “Detaylı inceliyoruz” diyerek sürecin şeffaf yürütüleceğini vurguladı.
Özelleştirme listesindeki tarihi yapılar
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı listede, Tekirdağ merkez ve ilçelerinde yer alan, bir kısmı 1. derece arkeolojik SİT alanı içinde bulunan çok sayıda taşınmazın özelleştirme programına alındığı görülüyor. Bu yapılar arasında Osmanlı döneminden kalma han, hamam ve çeşme gibi tescilli kültür varlıkları da bulunuyor. CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun, konuyu Meclis gündemine taşıyarak, “Tarihi ve kültürel mirasımızın özelleştirilmesi kabul edilemez. Bu yapılar korunmalı, gelecek nesillere aktarılmalıdır” dedi.
Bakan Şimşek’in yanıtı: Süreç devam ediyor
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuyla ilgili yazılı bir açıklama yaparak şu ifadeleri kullandı: “Tekirdağ’daki taşınmaz, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında Cumhurbaşkanı Kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınmıştır. Bu aşama, taşınmazın mutlaka satılacağı veya devredileceği anlamına gelmemektedir. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, taşınmazın hukuki, mali ve teknik durumunu detaylı olarak incelemektedir. Kültür varlığı niteliği taşıyan yapılar için gerekli koruma tedbirleri alınacaktır.” Bakan Şimşek, herhangi bir satış veya devir işleminin, ilgili mevzuat çerçevesinde ve kamuoyu bilgilendirilerek yapılacağını da sözlerine ekledi.
Tarihi yapıların korunması tartışması
Uzmanlar, SİT alanlarındaki tarihi yapıların özelleştirilmesi durumunda, koruma amaçlı imar planlarına uygun hareket edilmesi gerektiğini belirtiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri, sürecin titizlikle yürütüldüğünü ve tescilli yapıların rölöve, restorasyon ve restitüsyon projelerinin özelleştirme şartnamesinde yer aldığını ifade ediyor. Ancak sivil toplum kuruluşları, özelleştirmenin tarihi dokunun bozulmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi de konuyla ilgili bir rapor hazırlayarak Bakanlığa ilettiğini duyurdu.
Özelleştirme süreci ve hukuki boyut
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın uyguladığı program, genellikle kamuya ait arsa, işyeri, lojman gibi taşınmazların satışını kapsıyor. Ancak kültür varlığı niteliğindeki yapıların özelleştirilmesi, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile 4046 sayılı Özelleştirme Kanunu arasındaki uyumu gündeme getiriyor. Hukukçular, bu tür taşınmazların özelleştirilmesinde koruma kurullarının onayının alınması gerektiğini, aksi halde idari işlemin iptal edilebileceğini belirtiyor. Tekirdağ’daki süreçte henüz bir satış ihalesi yapılmadığı için, nihai kararın nasıl şekilleneceği merak konusu.
Bağlam ve değerlendirme
Tekirdağ’daki tartışma, Türkiye’de tarihi yapıların korunması ile ekonomik kaynak yaratma arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gözler önüne seriyor. Kültürel mirasın sürdürülebilirliği, yalnızca yasal düzenlemelerle değil, aynı zamanda kamuoyu denetimi ve katılımcı yönetim modelleriyle mümkün. Bakan Şimşek’in “detaylı inceleme” vurgusu, sürecin henüz başlangıç aşamasında olduğunu gösterse de, korumacı yaklaşımlar ile özelleştirme politikaları arasındaki gerilim, benzer vakalarda olduğu gibi burada da dikkatle izlenmeyi hak ediyor.
