Türk Dil Kurumu (TDK), 16 Haziran 2024 Babalar Günü'nde resmi sosyal medya hesabından yayımladığı "Atatürk Türk milletinin babasıdır" örnek cümlesini kısa süre sonra sessiz sedasız kaldırdı. Kurumun bu hamlesi, sosyal medyada geniş yankı uyandırırken, birçok çevreden tepki yağdı.
Paylaşımın içeriği ve silinme süreci
TDK, Babalar Günü dolayısıyla Türkçede "baba" kelimesinin kullanımına ilişkin örnekler paylaştığı bir seride, Mustafa Kemal Atatürk için "Atatürk Türk milletinin babasıdır" ifadesine yer verdi. Paylaşım, kısa sürede binlerce beğeni ve yorum alırken, birkaç saat içinde hesaptan kaldırıldı. Kurumdan konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Tepkiler çığ gibi büyüdü
Paylaşımın silinmesi üzerine sosyal medyada #AtatürkBabamızdır ve #TdkUtansın etiketleri kısa sürede trend topic oldu. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, yaptığı açıklamada "Atatürk'ü Türk milletinin babası olarak anmak neden rahatsız ediyor anlamış değiliz. TDK derhal açıklama yapmalı" dedi. İYİ Parti Sözcüsü Kürşad Zorlu ise "Bu utanç verici bir karar. Kurum siyasi baskı altında mı?" ifadelerini kullandı.
Uzmanlardan değerlendirme
Sosyolog Prof. Dr. Nilüfer Narlı, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, "Babalar Günü'nde Atatürk'e atıfta bulunmak, toplumsal hafızada derin izler taşıyan bir pratiktir. Paylaşımın silinmesi, kurumun özerkliği konusunda soru işaretleri doğuruyor" dedi. Tarihçi Doç. Dr. Ahmet Yılmaz ise "ATATÜRK, sadece cumhuriyetin kurucusu değil, aynı zamanda ulusun ortak değeridir. TDK'nın bu adımı, algı operasyonu olarak okunabilir" yorumunda bulundu.
TDK'nın geçmişteki benzer adımları
Türk Dil Kurumu, son yıllarda çeşitli tarihsel ve kültürel içerikli paylaşımlarıyla zaman zaman tartışma konusu olmuştu. 2022'de yayımladığı bir dil bilgisi kılavuzunda 'Kurtuluş Savaşı' yerine 'Millî Mücadele' ifadesini kullanması eleştirilmişti. Kurum, 2016'dan bu yana Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Gürer Gülsevin yönetiminde faaliyet gösteriyor.
Sivil toplum kuruluşlarından ortak açıklama
Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD), Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) ve Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) ortak yazılı açıklama yaparak "TDK'yı göreve davet ediyoruz. Atatürk'e saygı ve bağlılık bir memleket meselesidir. Kurum ya paylaşımı geri yüklemeli ya da neden sildiğini kamuoyuna açıklamalıdır" ifadelerine yer verdi. Açıklamada ayrıca, "Hiçbir bürokratik müdahale, Atatürk'ün milletin kalbindeki yerini değiştiremez" denildi.
Bu olay, Türkiye'de iktidar çevrelerinin kurumlar üzerindeki etkisi ve Atatürk karşıtı söylemlerin yaygınlaştığı iddiaları bağlamında yeni bir tartışma başlattı. Kamuoyu, TDK'dan paylaşımın neden silindiğine dair şeffaf bir açıklama bekliyor.
