Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) toplam rezervleri, haziran ayının son haftasında bir önceki haftaya kıyasla geriledi. Bu düşüşle birlikte rezervler, yılın ilk ayında kaydedilen tarihi zirvesinden sonraki aşağı yönlü seyrini sürdürerek son bir yılın en düşük seviyesinin de altına indi. Son verilere göre rezervler, 130 milyar dolar sınırının altına gerileyerek 128,5 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu durum, piyasalarda dikkatle izlenirken, rezervlerdeki erimenin hız kazandığı gözleniyor.
Rezervlerdeki düşüşün nedenleri
Uzmanlara göre, rezervlerdeki düşüşte birkaç faktör etkili oldu. Bunların başında, kur korumalı mevduat (KKM) hesaplarından çıkışlar ve döviz talebindeki artış geliyor. Ayrıca, enerji ithalatındaki yüksek maliyetler ve dış borç ödemeleri de rezervler üzerinde baskı oluşturuyor. TCMB'nin politika faizini yüzde 50'ye yükseltmesine rağmen, döviz kurlarındaki dalgalanma rezervleri olumsuz etkiliyor. Öte yandan, swap anlaşmaları ve altın rezervlerindeki değişim de toplam rakamı etkileyen diğer unsurlar arasında.
Geçmiş dönemlerle karşılaştırma
TCMB rezervleri, ocak ayında 145 milyar dolar ile tarihi zirveyi görmüştü. O dönemde, seçim sonrası ekonomi politikalarına duyulan güven ve yabancı girişleri rezervleri yukarı taşımıştı. Ancak, mart ayından itibaren başlayan düşüş trendi, hazirana kadar sürdü. Geçen yılın aynı döneminde rezervler 130 milyar dolar seviyesindeyken, şu anki seviye olan 128,5 milyar dolar, son bir yılın en düşük noktası oldu. Bu düşüş, 2023 yılının ikinci yarısında yaşanan rezerv kayıplarını da geride bıraktı.
Piyasalardaki yansımalar
Rezervlerdeki gerileme, döviz kurlarında yukarı yönlü baskıyı artırdı. Dolar/TL, 32,50 seviyesinin üzerinde işlem görürken, Euro/TL ise 35 civarında seyrediyor. Piyasa uzmanları, TCMB'nin rezervleri desteklemek için daha sıkı para politikası adımları atabileceğini öngörüyor. Ancak, faiz artırımının ekonomik büyümeyi yavaşlatma riski de gündemde. Öte yandan, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları, rezervlerdeki bu düşüşü Türkiye'nin dış kırılganlığını artıran bir faktör olarak değerlendiriyor.
Merkez Bankası'nın olası adımları
TCMB'nin önümüzdeki dönemde rezervleri artırmak için kullanabileceği araçlar arasında, döviz alım ihaleleri, swap anlaşmalarının genişletilmesi ve kredi derecelendirme notunu iyileştirecek yapısal reformlar yer alıyor. Ancak, bu adımların etkili olabilmesi için enflasyonla mücadelede kalıcı başarı sağlanması ve yabancı yatırımcı güveninin yeniden tesis edilmesi gerekiyor. Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, son enflasyon raporunda rezervlerdeki düşüşe değinmiş ve "Rezervlerdeki dalgalanmalar geçicidir, orta vadede güçlü bir görünüm hedefliyoruz" ifadelerini kullanmıştı. Ancak piyasalar, bu söylemlerin somut adımlarla desteklenmesini bekliyor.
