Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), haziran ayı toplantısında politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 37 seviyesinde sabit bıraktı. Böylece Türkiye, son aylarda gerçekleştirdiği sıkılaşma adımlarının ardından küresel faiz liginde Venezuela'nın ardından dünya ikinciliğine yükseldi. Karar, piyasalarda beklenen bir adım olarak yorumlandı.
Faiz kararının detayları
TCMB PPK, 27 Haziran 2024 tarihli toplantısında politika faizini değiştirmeyerek yüzde 37'de tuttu. Karar metninde, enflasyon görünümündeki iyileşmenin sürmesi için sıkı para politikası duruşunun korunması gerektiği vurgulandı. Kurul, aylık enflasyonun ana eğiliminin, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının yakından takip edileceğini belirtti. Ayrıca, kredi büyümesi ve mevduat faizlerinde sıkılaşma sinyalleri alındığına dikkat çekildi.
Türkiye küresel faiz liginde ikinci sırada
Türkiye'nin politika faizini yüzde 37'de sabit tutması, küresel karşılaştırmalarda dikkat çekici bir konuma gelmesine neden oldu. Dünyada en yüksek politika faizine sahip ülke yüzde 63 ile Venezuela olurken, onu yüzde 37 ile Türkiye takip ediyor. Arjantin yüzde 35 ile üçüncü sırada yer alıyor. Gelişmiş ekonomilerde faizlerin henüz zirve yapmadığı bir dönemde Türkiye'nin bu kadar yüksek bir faizle ikinci olması, para politikasının ne kadar sıkı olduğunu gösteriyor. Uzmanlara göre, bu durum Türkiye'nin enflasyonla mücadelede kararlılığını yansıtırken, aynı zamanda küresel likidite koşullarından bağımsız bir duruş sergilediğine işaret ediyor.
Piyasalar ve beklentiler
Faiz kararı öncesinde piyasalarda beklenti, faizin sabit tutulacağı yönündeydi. Kararın ardından dolar/TL kuru 24,50 seviyesinde yatay seyrederken, BIST 100 endeksi günü yüzde 0,4 artışla tamamladı. Tahvil faizlerinde ise sınırlı bir düşüş gözlendi. Analistler, önümüzdeki dönemde TCMB'nin faiz indirimine gitmesi için enflasyonda belirgin bir düşüş gerektiğini, bunun da yıl sonundan önce mümkün görünmediğini belirtiyor. Enflasyonun mayısta yıllık yüzde 39,6'ya gerilemesine rağmen, kurul karar metninde enflasyon görünümüne ilişkin risklerin devam ettiği ifade edildi.
Küresel karşılaştırma ve Türkiye'nin konumu
Dünyada politika faizlerinin sıralamasına bakıldığında, gelişmekte olan ülkelerin çoğunda faizler yüzde 10-20 bandında yer alıyor. Türkiye'nin yüzde 37 ile bu bandın oldukça üzerinde olması, para politikasının ne kadar sıkı olduğunu teyit ediyor. ABD'de faiz yüzde 5,25-5,50, Euro Bölgesi'nde yüzde 4,50, İngiltere'de yüzde 5,25 seviyesinde bulunuyor. Gelişmekte olan ekonomiler arasında Brezilya'da faiz yüzde 13,75, Meksika'da yüzde 11,25, Hindistan'da yüzde 6,50, Rusya'da yüzde 16 seviyesinde. Türkiye'nin ikinci sırada yer alması, enflasyonla mücadelede diğer ülkelere kıyasla daha agresif bir duruş sergilediğini gösteriyor.
TCMB'nin faizi sabit tutması, beraberinde bazı tartışmaları da getirdi. İktidar kanadı, yüksek faizin yatırımları caydırdığı gerekçesiyle faiz indirimi beklerken, muhalefet faizin daha da artırılmasını savunuyor. Ekonomistler ise faizin şimdilik sabit kalmasının doğru bir karar olduğunu, ancak enflasyonda istenen düşüş sağlanana kadar mevcut duruşun korunması gerektiğini belirtiyor. Bu karar, Merkez Bankası'nın bağımsızlığı konusunda tartışmalara da yol açıyor.
