Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), döviz cinsinden mevduat/katılım fonları için Türk lirası cinsinden ilave zorunlu karşılık tesisi uygulamasını yürürlükten kaldırdı. Söz konusu uygulama kapsamında yüzde 2,5 oranında tesis edilen ilave zorunlu karşılıklar, 2025 yılı Şubat ayından itibaren uygulanmamaya başlandı. Karar, Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliğ ile duyuruldu. Merkez Bankası, bu adımla para politikasında sadeleşme sürecine devam ediyor.
Uygulama neden kaldırıldı?
TCMB, 2022 yılında başlattığı ilave zorunlu karşılık uygulamasıyla döviz mevduatlarını TL'ye çevirmeyi hedefliyordu. Ancak son dönemde enflasyonla mücadele ve TL'ye güvenin artmasıyla birlikte bu tür makro ihtiyati tedbirlerin gevşetilmesi gündeme geldi. Merkez Bankası, politika faizini yüzde 50 seviyesinde sabit tutarken, likidite yönetiminde daha etkin araçlar kullanmayı planlıyor. Uygulamanın kaldırılmasıyla bankaların TL likidite ihtiyacının azalması ve faiz oranları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşması bekleniyor.
Ne zaman başlamıştı?
İlave zorunlu karşılık tesisi, ilk olarak Aralık 2021'de döviz kurundaki dalgalanmaların ardından uygulamaya konulmuştu. O dönemde TCMB, döviz mevduatlarına yüzde 2,5 oranında TL cinsinden ilave zorunlu karşılık tutma zorunluluğu getirmişti. Bu uygulama, bankaların döviz mevduatlarına karşılık olarak TL tutmalarını zorunlu kılarak döviz talebini azaltmayı amaçlıyordu. Ancak zamanla TL'nin değer kazanması ve döviz kurlarında istikrar sağlanmasıyla bu düzenlemenin ihtiyacı ortadan kalktı.
Piyasalar nasıl tepki verdi?
Kararın ardından döviz kurlarında sınırlı bir yükseliş yaşanırken, faiz oranlarında belirgin bir değişim gözlenmedi. Uzmanlar, bu adımın sembolik olduğunu ancak TCMB'nin sadeleşme yönündeki kararlılığını gösterdiğini belirtiyor. Önümüzdeki dönemde benzer makro ihtiyati tedbirlerin daha da gevşetilmesi bekleniyor. Merkez Bankası, enflasyonun düşüş trendine girmesiyle birlikte faiz indirimlerine de hazırlanıyor.
TCMB'nin bu hamlesi, ekonomide normalleşme adımlarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ancak bazı ekonomistler, sadeleşmenin hızının enflasyon görünümüne bağlı olduğunu vurguluyor. Önümüzdeki aylarda açıklanacak enflasyon verileri, Merkez Bankası'nın bir sonraki politika adımını belirleyecek.
