Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sevk edilen 11 yeni dokunulmazlık dosyası, özellikle CHP'li milletvekillerinin yoğunlukta olmasıyla siyasi gündeme oturdu. Cumhurbaşkanlığı tarafından Meclis'e iletilen tezkereler arasında CHP'li Ali Mahir Başarır, Namık Tan, Sezgin Tanrıkulu ve hakkında iki ayrı dosya bulunan Mahmut Tanal'ın da yer aldığı 10 milletvekiline ait fezlekeler, Anayasa ve Adalet Karma Komisyonuna havale edildi. Bu gelişme, muhalefet partileri tarafından 'siyasi bir operasyon' olarak nitelendirilirken, iktidar partisi ise yargı sürecinin işlediğini belirtti.
Dosyalarda hangi isimler var?
TBMM Başkanlığına sunulan 11 dokunulmazlık dosyasının büyük bölümü CHP'li vekillere ait. Listedeki isimler arasında CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Ali Mahir Başarır, eski büyükelçi ve İstanbul Milletvekili Namık Tan, insan hakları savunucusu İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ve hakkında iki dosya bulunan İstanbul Milletvekili Mahmut Tanal bulunuyor. Diğer isimler arasında CHP'li Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, İzmir Milletvekili Bedri Serter ve Mersin Milletvekili Gülcan Kış da yer alıyor. İktidar partisine mensup vekillerden ise sadece bir ismin dosyasının bulunduğu öğrenildi. Bu dağılım, muhalefet çevrelerinde 'seçici bir uygulama' olarak yorumlandı.
Mahmut Tanal'a çifte dosya
Dikkat çeken bir diğer detay ise CHP'li Mahmut Tanal hakkında iki ayrı fezleke bulunması. Tanal'ın, sosyal medya paylaşımları ve katıldığı protesto eylemleri nedeniyle yargılandığı davalardan doğan dosyaların Meclis'e sevk edildiği belirtildi. Tanal, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, 'Bu dosyalar siyasi bir linç girişimidir. Hukuk devletinde herkes eşit yargılanmalıdır. CHP'li vekillere yönelik bu yoğunluk, iktidarın muhalefeti susturma çabasıdır' ifadelerini kullandı.
Karma Komisyon süreci nasıl işleyecek?
TBMM'ye sevk edilen dokunulmazlık dosyaları, öncelikle Anayasa ve Adalet Karma Komisyonunda görüşülecek. Komisyon, her dosyayı ayrı ayrı ele alarak bir rapor hazırlayacak. Ardından rapor Genel Kurul'a sunulacak ve milletvekillerinin oylamasına sunulacak. Bir milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılması için Genel Kurul'da salt çoğunluk (en az 200 oy) gerekiyor. Mevcut siyasi dengeler göz önüne alındığında, iktidar bloğunun bu sayıya ulaşması mümkün görünüyor. Ancak muhalefet partileri, dokunulmazlıkların kaldırılmasının demokratik hukuk devletine zarar vereceğini savunuyor.
Geçmişteki dokunulmazlık krizleri
Türkiye'de milletvekili dokunulmazlığı, özellikle 2016 yılında 19 milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılmasının ardından tartışmalı bir konu haline gelmişti. O dönemde HDP'li vekiller başta olmak üzere birçok muhalif milletvekili hakkında fezleke bulunuyordu. 2020'de ise CHP'li Enis Berberoğlu'nun dokunulmazlığının kaldırılması ve ardından tutuklanması büyük tartışma yaratmıştı. Şimdi yeni dosyaların gelmesi, muhalefetin 'iktidarın yargıyı kullandığı' eleştirilerine neden oluyor.
Bağımsız değerlendirme: Bu yeni dokunulmazlık dosyaları, Türkiye'de siyaset ve yargı ilişkisinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Özellikle seçim öncesi dönemde böyle bir hamlenin yapılması, siyasi gerilimi artırabilir. Hukuk devleti ilkesinin korunması için dokunulmazlık kararlarının partizan saiklerle değil, hukuki gerekçelere dayanması büyük önem taşıyor. Muhalefetin bu konuda kamuoyunu bilgilendirme çabaları, demokratik denge ve denetim mekanizmalarının işlemesi açısından kritik bir rol oynayabilir.
