Tapu işlemlerinde 65 yaş üstü vatandaşlara yönelik sağlık raporu zorunluluğu getiren yeni yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karar, uzun süredir devam eden tartışmalara son noktayı koydu. Düzenleme ile birlikte 65 yaşını doldurmuş kişilerin tapu devri, satışı veya ipotek gibi işlemlerde sağlık raporu sunması gerekecek. Uygulama, 1 Ocak 2025 itibarıyla başlıyor.
Sağlık Raporu Zorunluluğu ve Kapsamı
Yeni düzenlemeye göre, 65 yaş ve üzeri bireyler tapu müdürlüklerinde gerçekleştirecekleri her türlü işlemde, son altı ay içinde alınmış sağlık raporunu ibraz etmek zorunda. Rapor, kişinin akli dengesinin yerinde olduğunu ve işlemi kendi iradesiyle yaptığını gösteren resmi bir belge niteliği taşıyacak. Sağlık raporu, tam teşekküllü hastaneler veya aile hekimlikleri tarafından düzenlenebilecek. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü yetkilileri, uygulamanın yaşlı vatandaşların mağduriyetini önlemeyi ve olası tapu dolandırıcılıklarının önüne geçmeyi amaçladığını belirtti.
Düzenleme, özellikle büyükşehirlerde sıkça karşılaşılan tapu sahteciliği vakalarına karşı bir önlem olarak değerlendiriliyor. Son yıllarda yaşlı bireylerin tapu işlemlerinde dolandırılması, mal varlıklarının rızaları dışında devredilmesi gibi olaylarda artış gözlemlenmişti. Yeni şart, bu tür olayların önüne geçmeyi hedefliyor.
Uygulama Nasıl İşleyecek?
Tapu müdürlüklerine başvuran 65 yaş üstü vatandaşlar, işlem öncesinde sağlık raporunu görevlilere teslim edecek. Raporun geçerlilik süresi altı ay olarak belirlendi. Eğer kişi raporu ibraz edemezse, işlem gerçekleştirilemeyecek. Ancak, acil durumlar veya istisnai haller için ayrı bir düzenleme yapılabileceği belirtiliyor. Vekaletname ile işlem yapacak 65 yaş üstü kişiler için de aynı şart geçerli olacak. Vekil tayin eden kişinin sağlık raporu, vekaletname düzenlenmesi sırasında noter tarafından da istenebilecek.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, uygulamanın nasıl işleyeceğine dair detaylı bir genelge yayımladı. Genelgede, sağlık raporunun hangi bilgileri içermesi gerektiği, raporu düzenleyebilecek sağlık kuruluşları ve raporun geçerlilik süresi gibi konulara açıklık getirildi. Ayrıca, 65 yaş üstü vatandaşların işlemlerinin hızlandırılması için tapu müdürlüklerinde özel bankolar oluşturulacağı duyuruldu.
Vatandaş ve Uzman Görüşleri
Düzenleme, vatandaşlar arasında farklı tepkilere yol açtı. Bazı vatandaşlar, sağlık raporu almanın ek bir maliyet ve zaman kaybı olduğunu belirterek eleştiride bulunurken, bazıları ise yaşlıların korunması açısından olumlu bulduğunu ifade etti. Gayrimenkul hukuku uzmanları, düzenlemenin tapu dolandırıcılığını azaltmada etkili olabileceğini ancak bürokratik yükü artırabileceğini söyledi. Uzmanlar, sağlık raporu almanın özellikle kırsal kesimde yaşayan yaşlılar için zorlayıcı olabileceğine dikkat çekti.
Bir gayrimenkul avukatı, “Bu düzenleme, yaşlı bireylerin iradeleri dışında tapu devri yapılmasının önüne geçebilir. Ancak, rapor alım sürecinin kolaylaştırılması ve maliyetinin düşürülmesi gerekiyor.” dedi. Vatandaşlardan bazıları ise “65 yaş üstü herkes potansiyel bir mağdur gibi görülüyor, bu da yaşlılara yönelik bir ayrımcılık.” şeklinde görüş belirtti.
Arka Plan ve Tartışmalar
Tapuda yaş sınırı tartışmaları, aslında uzun bir geçmişe dayanıyor. 2010'lu yıllardan itibaren zaman zaman gündeme gelen bu konu, özellikle 2020 sonrasında artan tapu sahteciliği vakalarıyla yeniden alevlenmişti. 2023 yılında TBMM'ye sunulan bir kanun teklifiyle 65 yaş üstü kişilerin tapu işlemlerinde sağlık raporu ibraz etmesi önerilmiş, ancak o dönemde kabul görmemişti. Sonrasında Adalet Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ortak bir çalışma yürüterek yeni bir düzenleme hazırladı.
Düzenlemenin yasal dayanağı, Türk Medeni Kanunu'nun ilgili maddeleri ve Tapu Kanunu'nda yapılan değişikliklerle sağlandı. Ayrıca, 65 yaş üstü bireylerin ehliyet yenileme süreçlerinde sağlık raporu zorunluluğu zaten mevcut olduğundan, bu uygulamanın benzer bir mantıkla getirildiği belirtiliyor. Ancak, tapu işlemleri için böyle bir şartın getirilmesi, bazı hukukçular tarafından “ölçüsüz bir müdahale” olarak nitelendirildi.
Öte yandan, düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte tapu müdürlüklerinde yoğunluk yaşanabileceği öngörülüyor. Vatandaşların mağdur olmaması için randevu sisteminin etkin kullanılması ve sağlık raporu alım süreçlerinin hızlandırılması gerekiyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, illerdeki müdürlüklere gönderdiği yazıda, 65 yaş üstü vatandaşlara öncelik verilmesini ve işlemlerin hızlı sonuçlandırılmasını istedi.
Sonuç ve Değerlendirme
Tapuda yaş sınırı düzenlemesi, yaşlı vatandaşların haklarını korumayı amaçlayan bir adım olarak görülse de, uygulamada ortaya çıkabilecek sorunlar dikkatle izlenmeli. Sağlık raporu zorunluluğu, tapu işlemlerini güvenli hale getirebilir ancak bürokratik engelleri artırmamalı. Özellikle 65 yaş üstü bireylerin sağlık hizmetlerine erişimde yaşadığı zorluklar göz önüne alındığında, rapor alım sürecinin kolaylaştırılması ve maliyetinin devlet tarafından karşılanması gibi ek düzenlemeler gerekebilir. Aksi halde, düzenleme amacına ulaşmakta zorlanabilir ve yeni mağduriyetler yaratabilir. Kamuoyunun ve ilgili paydaşların görüşleri doğrultusunda, uygulamanın gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi faydalı olacaktır.
