Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP), 2018 yılında faaliyete geçmesinden bu yana Türkiye'ye 39,2 milyar metreküp, toplamda ise 99 milyar metreküpe yakın doğal gaz taşıdı. Azerbaycan'ın Şah Deniz 2 sahasından çıkarılan doğal gazı Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaştıran TANAP, enerji arz güvenliği açısından kritik bir rol oynuyor.
Taşınan hacim ve büyüme
Boru hattının işletmecisi TANAP Doğal Gaz İletim A.Ş. tarafından yapılan açıklamaya göre, TANAP'ın günlük taşıma kapasitesi 27 milyon metreküpe ulaştı. Toplam uzunluğu 1.850 kilometreyi bulan hat, Türkiye'de 20 farklı şehirde gaz dağıtımına katkı sağlıyor. 2023 yılında tek başına 23 milyar metreküp taşıyan hat, Avrupa'ya gaz arzında önemli bir alternatif oluşturuyor.
Botaş ile yapılan anlaşmalar kapsamında, TANAP üzerinden Türkiye'ye ulaşan gazın bir kısmı iç piyasada tüketilirken, kalanı Yunanistan ve Bulgaristan üzerinden Avrupa'ya sevk ediliyor. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sonrası artan enerji krizinde, TANAP'ın Güney Gaz Koridoru'nun en önemli ayağı olduğu vurgulanıyor.
Yatırım planları ve gelecek hedefleri
Projenin ilk aşamasında yıllık 16 milyar metreküp kapasiteyle başlayan hat, 2023'te yapılan genişletme çalışmalarıyla bu rakamı 24 milyar metreküpe çıkardı. TANAP yönetimi, 2026 yılına kadar kapasitenin 31 milyar metreküpe yükseltilmesini planladıklarını duyurdu. Bu genişleme, özellikle Azerbaycan'da yeni sahaların devreye alınmasıyla mümkün olacak.
Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) ile entegre çalışan TANAP, Avrupa Birliği'nin enerji çeşitliliği stratejisinde kilit bir unsur olarak kabul ediliyor. Söz konusu hat, Kafkasya ve Orta Asya gazının Batı pazarlarına ulaşmasında en kısa ve güvenli güzergah olarak öne çıkıyor.
1999 yılında imzalanan anlaşmaların ardından inşasına 2015'te başlanan TANAP, toplam 8,5 milyar dolar yatırımla tamamlandı. Projenin yüzde 51'i Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR), yüzde 30'u Botaş, yüzde 20'si ise BP ve diğer ortaklara ait.
Uzmanlar, TANAP'ın Avrupa'nın Rus gazına bağımlılığını azaltmada önemli bir rol oynadığını belirtiyor. Ancak hat kapasitesinin sınırlı olduğu ve yeni yatırımların zaman alacağı da ifade ediliyor. Yine de Güney Gaz Koridoru'nun en somut başarısı olan TANAP, Türkiye'nin enerji hub olma vizyonunu güçlendiriyor.
