Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Antalya'nın Alanya ilçesindeki Syedra Antik Kenti'nde Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülen çalışmalarda, MS 5-6. yüzyıla tarihlenen zeytinyağı işliğinin restorasyonunun tamamlandığını duyurdu. 1500 yıllık işlik, dönemin zeytinyağı üretim teknolojisine ışık tutuyor. Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'Syedra Antik Kenti'nde Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülen kazı ve restorasyon çalışmalarında, MS 5-6. yüzyıla ait zeytinyağı işliği gün yüzüne çıkarıldı ve restore edildi' ifadelerini kullandı.
Kazı çalışmaları ve bulgular
Syedra Antik Kenti, Akdeniz'in önemli liman kentlerinden biri olarak tarih boyunca zeytinyağı üretiminde merkez konumundaydı. Kazı başkanı Prof. Dr. Hatice Özyurt, işliğin taş presler, toplama havuzları ve depolama alanlarından oluştuğunu belirtti. 'İşlikte iki adet büyük pres taşı ve kanallar bulunuyor. Bu, dönemin seri üretim yapılabildiğini gösteriyor. Zeytinler ezilip presleniyor, yağ kanallarla havuzlara akıtılıyordu' dedi. İşliğin yakınında, zeytinyağının depolandığı amphora ve pişmiş toprak kapların parçaları da ele geçirildi.
Geleceğe Miras Projesi
Geleceğe Miras Projesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2022'de başlatıldı. Proje kapsamında Türkiye genelinde 50'den fazla antik kentte kazı, restorasyon ve çevre düzenlemesi yapılması planlanıyor. Syedra'nın yanı sıra Side, Aspendos ve Perge antik kentlerinde de çalışmalar sürüyor. Bakan Ersoy, 'Bu proje ile tarihi mirasımızı koruyor ve turizme kazandırıyoruz' dedi. Syedra'da ayrıca bir mozaik atölyesi ve Roma dönemine ait hamam da restore ediliyor.
Zeytinyağının tarihi önemi
Zeytinyağı, Antik Çağ'da Akdeniz uygarlıkları için temel besin kaynağı ve ticaret ürünüydü. Syedra'daki işlik, bölgede zeytinyağı üretiminin ne kadar gelişmiş olduğunu gösteriyor. Alanya Müze Müdürü Dr. Ahmet Yılmaz, 'Syedra, zeytinyağı ihracatında önemli bir limandı. Bulunan işlik, bu ticaretin boyutunu anlamamızı sağlıyor' değerlendirmesini yaptı. Restorasyon sayesinde, işliğin su presi sistemi hakkında da bilgi edinildi. Antik dönemde su gücüyle çalışan preslerin kullanıldığına dair kanıtlar bulundu.
Syedra Antik Kenti
Antalya'nın Alanya ilçesine 20 kilometre uzaklıktaki Syedra, MÖ 7. yüzyılda kuruldu. Roma, Bizans ve Selçuklu dönemlerinde yerleşim gören kentte, tiyatro, hamam, agoralar ve sarnıçlar bulunuyor. Kazılar 1990'lı yıllardan beri sürdürülüyor. Son yıllarda yapılan kazılarda, bir erken Hıristiyanlık dönemi kilisesi ve vaftiz havuzu da gün yüzüne çıkarıldı.
Restorasyon çalışmaları, bölge turizmine de canlılık getirecek. Alanya Belediye Başkanı Adem Murat Yücel, 'Syedra'nın zeytinyağı işliği, kültür turizmi için önemli bir cazibe merkezi olacak. Bölgeye gelen turist sayısının artmasını bekliyoruz' dedi. Ziyaretçilerin, işliğin yanı sıra antik kentin diğer yapılarını da gezmesi öngörülüyor.
Bakan Ersoy, çalışmaların aralıksız devam edeceğini belirterek, 'Syedra, binlerce yıllık üretim sırrını yeniden gün yüzüne çıkardı. Bu tarihi mirası gelecek nesillere aktarmak için kararlıyız' dedi.
