Suudi Arabistan'dan ABD'ye ham petrol taşıyan iki süper tanker, Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası seyrüsefere açılmasından bu yana ilk kez rotasını Amerika kıyılarına çevirdi. Şubat ayından beri süren ablukanın kalkmasıyla birlikte petrol fiyatlarında beklenen düşüşün önünü açacak bu gelişme, küresel enerji piyasalarında yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Hürmüz ablukası sona erdi
İran destekli grupların Hürmüz Boğazı'nda uyguladığı fiili abluka, uluslararası diplomasi ve deniz gücü konuşlandırmaları sonucunda kaldırıldı. Boğazın yeniden açılmasıyla birlikte Suudi Arabistan'ın Ras Tanura terminalinden yola çıkan Very Large Crude Carrier (VLCC) sınıfı iki tanker, Süveyş Kanalı yerine Ümit Burnu'nu dolaşarak ABD'nin Meksika Körfezi rafinerilerine ulaşmayı hedefliyor. Tankerlerin varış süresi yaklaşık 45 gün olarak hesaplanıyor.
ABD rafinerileri Suudi petrolüne doymuştu
ABD'nin kendi petrol üretimi rekor kırsa da, özellikle Meksika Körfezi'ndeki rafineriler ağır ham petrol için Suudi Arabistan'a bağımlı durumda. Ablukanın sürdüğü sekiz ay boyunca ABD, Suudi petrolü yerine Kanada ve Irak'tan alternatif tedarik sağlamaya çalıştı. Ancak rafinerilerin işletme maliyetleri arttı ve benzin fiyatları tüketiciye yansıdı. Uzmanlar, yeni sevkiyatın ABD'de benzin ve motorin fiyatlarında yüzde 5-10 arası bir gerilemeye yol açabileceğini belirtiyor.
Petrol piyasalarında yeni denge
Suudi Arabistan'ın ABD'ye yeniden petrol göndermeye başlaması, küresel petrol arzında bir rahatlama olarak görülse de OPEC+ içi dengeleri de etkileyebilir. Suudi Arabistan, son aylarda gönüllü kesintilerle fiyatları desteklemişti. Şimdi arzın artması, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Brent petrolün varil fiyatı, haberin duyulmasının ardından 82 dolardan 79 dolara geriledi. Analistler, yıl sonuna kadar fiyatların 75-80 dolar bandında istikrar bulacağını öngörüyor.
Stratejik bir hamle
Bu gelişme, Suudi Arabistan'ın ABD ile enerji ilişkilerinde yeni bir sayfa açtığı şeklinde yorumlanıyor. İki ülke arasında son dönemde yaşanan görüş ayrılıklarına rağmen, enerji ticaretinin stratejik önemi bir kez daha ortaya çıktı. Uzmanlar, Suudi Arabistan'ın bu hamlesiyle hem pazar payını korumayı hem de Çin'in artan talebine karşı ABD'yi alternatif bir pazar olarak elinde tutmayı amaçladığını düşünüyor. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği için uluslararası donanmaların bölgedeki varlığı da artırıldı.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, ülkenin ham petrol ithalatı son aylarda 3,5 milyon varil/gün seviyesine gerilemişti. Bu sevkiyatla birlikte rakamın yeniden 4 milyon varil/gün üzerine çıkması bekleniyor. Suudi Arabistan'ın ABD'ye ihracatı, abluka öncesi günde ortalama 500 bin varil düzeyindeydi.
