ABD ile Suudi Arabistan arasında imzalanan sivil nükleer enerji anlaşması, Orta Doğu'da yeni bir güç dengesi tartışmasını beraberinde getirdi. Washington Post'un özel haberine göre, İsrail yönetimi Riyad'ın nükleer zenginleştirme kapasitesi kazanmasından çok, bu gelişmenin Türkiye'nin nükleer programını hızlandırabileceğinden endişe ediyor. Haberde, Tel Aviv'in Ankara'nın nükleer enerji ve teknoloji alanındaki son adımlarını yakından izlediği belirtiliyor.
İsrail'in nükleer endişeleri artıyor
Washington Post'a konuşan İsrailli yetkililer, Suudi Arabistan'la yapılan anlaşmanın bölgede nükleer silahlanma yarışını tetikleyebileceği uyarısında bulundu. Yetkililer, özellikle Türkiye'nin nükleer enerji santrali projeleri ve uranyum arama çalışmalarının, İsrail'in caydırıcılık stratejisini tehdit ettiğini savundu. İsrail, uzun süredir Orta Doğu'da nükleer silaha sahip olduğu bilinen tek ülke konumunda. Ancak Türkiye'nin nükleer teknolojiye erişimi artırması, İsrail'in bu alandaki tekelini kırabilir.
Türkiye'nin nükleer hamleleri
Türkiye, halihazırda Akkuyu Nükleer Güç Santrali'ni inşa ederken, Sinop ve İğneada'da yeni santraller için çalışmalarını sürdürüyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, nükleer enerjinin elektrik üretimindeki payını 2050 yılına kadar yüzde 15'e çıkarmayı hedefliyor. Öte yandan Türkiye, 2021 yılında uranyum arama çalışmalarına hız vermiş ve çeşitli bölgelerde rezerv tespit etmişti. Uzmanlar, Türkiye'nin nükleer yakıt döngüsünde bağımsızlık kazanma amacının, bölgesel dengeleri değiştirebileceğini belirtiyor.
Bölgesel yansımalar ve uluslararası boyut
Washington Post analizine göre, ABD'nin Suudi Arabistan'a nükleer teknoloji transferi, İran'ın nükleer programına ilişkin endişeleri de yeniden alevlendirdi. Tahran yönetimi, Suudi anlaşmasını çifte standart olarak nitelendirirken, Türkiye'nin bu süreçte daha aktif bir rol üstlenebileceği öne sürülüyor. İsrail ise, hem Suudi hem de Türk nükleer programlarını engellemek için diplomatik girişimlerini yoğunlaştırmayı planlıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, anlaşmanın sivil amaçlı olduğunu ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerini kapsamadığını açıklasa da, uzmanlar Suudi Arabistan'ın ilerleyen dönemde zenginleştirme talebinde bulunabileceğini ifade ediyor.
Orta Doğu'daki nükleer gerilim, yalnızca İsrail ve İran arasında değil; Türkiye'nin de dahil olduğu çok taraflı bir rekabete dönüşüyor. Bölgedeki enerji ihtiyacı ve teknolojik bağımsızlık hedefleri, nükleer enerjiyi cazip kılarken, güvenlik endişeleri de aynı oranda artıyor. Türkiye'nin nükleer programının şeffaflığı ve uluslararası denetime açıklığı, bu süreçte kilit rol oynayacak.
