ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Suriye'yi 'Teröre Destek Veren Ülkeler' listesinden çıkarma niyetini Beyaz Saray yetkililerine bildirdi. Bu hamle, Suriye'de 47 yıl süren Esed rejiminin uluslararası alanda 'kara leke' olarak anılan döneminin kapanması anlamına geliyor. Resmi açıklamanın önümüzdeki günlerde yapılması beklenirken, kararın Suriye'nin yeniden inşası ve bölgesel dengeler üzerinde önemli yansımaları olacağı değerlendiriliyor.
Esed rejiminin uluslararası yalnızlığı sona eriyor
Suriye, 1979 yılından bu yana ABD Dışişleri Bakanlığı'nın teröre destek veren ülkeler listesinde yer alıyordu. Liste, İran, Kuzey Kore, Küba ve Suriye'yi kapsıyor. Esed rejiminin 1970'te Hafız Esed ile başlayan ve 2000'de oğlu Beşşar Esed ile devam eden iktidarı boyunca ülke, iç savaş, yaptırımlar ve diplomatik izolasyonla boğuştu. Trump yönetiminin bu adımı, Suriye'nin uluslararası topluma yeniden entegrasyonunun önünü açarken, özellikle insani yardım ve yeniden yapılanma projeleri için kritik bir eşik olarak görülüyor.
Washington'daki diplomatik kaynaklara göre, kararın arkasında Esed rejiminin son yıllarda terörle mücadelede iş birliğine gitmesi ve bölgesel istikrara katkı sağlama çabaları yatıyor. Resmi açıklamada Suriye hükümetinin 'teröre karşı verdiği mücadelede kaydedilen ilerleme' vurgulanacak. Bununla birlikte listeden çıkarılma, Suriye'ye uygulanan ekonomik yaptırımların kalkması anlamına gelmiyor; ancak yabancı yatırım ve ticaretin önündeki en büyük engellerden birini kaldırıyor.
Tarihi dönüm noktası: 47 yıllık leke aklandı
Esed ailesinin Suriye'deki iktidarı, ülkeyi iç savaş, bölünme ve uluslararası izolasyona sürükledi. 2011'de başlayan iç savaşta yüz binlerce kişi hayatını kaybetti, milyonlarca Suriyeli ülkesini terk etmek zorunda kaldı. ABD'nin terör listesinden çıkarma hamlesi, Esed rejiminin normalleşme sürecinde önemli bir kilometre taşı. Bu adım, Suriye'nin yeniden devletlerarası ilişkilerde aktif rol almasına ve Arap Birliği'ne dönüşünün hızlanmasına katkı sağlayabilir.
Uzmanlar, listeden çıkarılmanın Suriye hükümetine meşruiyet kazandıracağını ancak savaş suçları ve insan hakları ihlalleri konusundaki uluslararası soruşturmaların devam edeceğini belirtiyor. Bağımsız analistlere göre, bu hamle daha çok jeopolitik dengeler ve enerji hatları üzerindeki kontrol mücadelesiyle ilgili. Suriye, Rusya ve İran'ın bölgedeki etkisini dengelemek isteyen ABD için stratejik bir öneme sahip.
Öte yandan Karar, Suriye muhalefeti ve insan hakları örgütleri arasında tepkiyle karşılandı. Muhalif gruplar, Esed rejiminin 'teröre destek' suçlamalarından arınmasının adaletsizlik olduğunu savunurken, Washington yönetimi 'pragmatik bir yaklaşım' sergilediğini ifade ediyor. Trump yönetiminin bu hamlesi, özellikle 2020 başkanlık seçimleri öncesinde dış politikada başarı odaklı bir imaj çizme çabası olarak da yorumlanıyor.
