Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanan eşe süresiz yoksulluk nafakası verilmesini düzenleyen Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinin iptal istemini bugün esastan görüşmeye başladı. Kritik karar, milyonlarca boşanmış çifti yakından ilgilendiriyor. Mahkemenin, mevcut düzenlemeyi anayasaya aykırı bulması halinde nafaka süresinin evlilik süresiyle sınırlandırılması bekleniyor. AYM'nin hazırladığı taslak metinde, nafaka ödemelerinin evlilik süresine göre kademeli olarak belirlenmesi öngörülüyor.
AYM'nin gündemindeki taslak
AYM tarafından hazırlanan iptal taslağında, süresiz nafakanın yerine evlilik süresine bağlı bir model öneriliyor. Taslağa göre, evlilik 5 yıldan az sürmüşse nafaka süresi 2 yıl, 5-10 yıl arası ise 5 yıl, 10 yıldan uzun evliliklerde ise evlilik süresi kadar nafaka ödenmesi planlanıyor. Ayrıca, nafaka yükümlüsünün mali durumunda önemli değişiklik olması halinde süre dolmadan nafakanın sona erdirilmesi de düzenleniyor. Taslak, AYM üyelerinin oylamasına sunulacak ve kabul edilmesi halinde kanun maddesi iptal edilerek yeni düzenleme için yasama organına süre verilecek.
Süresiz nafaka tartışmaları
Mevcut yasal düzenleme, boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eşe süresiz nafaka ödenmesine imkan tanıyor. Bu durum, özellikle erkekler tarafından sıkça eleştiriliyor; nafaka yükünün ömür boyu sürebildiği ve adil olmadığı savunuluyor. Kadın örgütleri ise süresiz nafakanın kadınların ekonomik bağımsızlığını kazanana kadar koruyucu bir mekanizma olduğunu belirtiyor. AYM, bu iki görüş arasında denge kurmaya çalışırken, taslakta nafakanın süresinin evlilik süresine endekslenmesi ve nafaka yükümlüsünün yeniden evlenmesi halinde nafakanın sona ermesi gibi düzenlemeler bulunuyor.
AYM'nin kararı, sadece Türkiye'de değil, uluslararası alanda da yankı uyandıracak. Birçok Avrupa ülkesinde nafaka süreleri evlilik süresine göre belirlenirken, Türkiye'deki süresiz uygulama istisna teşkil ediyor. Mahkemenin bugün veya önümüzdeki günlerde kararını açıklaması bekleniyor. Kararın ardından kanun koyucunun 6 ay ile 1 yıl arasında yeni düzenleme yapması gerekecek.
Konuyla ilgili olarak, uzmanlar nafaka sisteminin yeniden yapılandırılması gerektiğini vurguluyor. Boşanma sonrası maddi durumu kötüleşen eşin korunması ile nafaka yükümlüsünün mağdur edilmemesi arasında adil bir denge kurulması gerektiğini ifade ediyorlar. AYM'nin bugünkü görüşmesinde taslak üzerinde yapılacak değişiklikler de merak konusu.
