Anayasa Mahkemesi (AYM), Türkiye'de süresiz yoksulluk nafakası uygulamasını sona erdirebilecek kritik bir karar için bugün toplanıyor. Boşanma davalarında bir eşe ömür boyu nafaka bağlanmasının önünü açan düzenlemenin iptali istemiyle yapılan başvuru, yüksek mahkeme tarafından görüşülecek. Karar, milyonlarca boşanmış çifti ve mevcut nafaka yükümlülüklerini doğrudan etkileyecek. Mahkemenin iptal kararı vermesi halinde, TBMM'nin nafaka süresini evlilik süresine endeksleyen yeni bir formül üzerinde çalışması bekleniyor.
Nafakada süre tartışması
Mevcut yasal düzenleme, boşanma sonrası yoksulluğa düşen eşe süresiz nafaka ödenmesine olanak tanıyor. Bu durum, özellikle nafaka ödeyen taraflar için ağır bir mali yük oluştururken, boşanmış bireyler arasında adaletsizlik yarattığı gerekçesiyle sıkça eleştiriliyor. AYM'ye yapılan iptal başvurusunda, süresiz nafakanın anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve kişinin geleceğini planlama hakkını kısıtladığı öne sürülüyor. Davacı taraf, nafaka süresinin belirli bir takvimle sınırlandırılması gerektiğini savunuyor. Yargıtay'ın önceki kararlarında da süresiz nafakanın istisnai bir tedbir olması gerektiği vurgulanmıştı.
Yeni formül: Evlilik süresine göre nafaka
AYM'nin olası bir iptal kararı sonrası yürürlüğe girmesi için yasama organına zaman tanıması bekleniyor. Adalet Bakanlığı ve TBMM Adalet Komisyonu'nun üzerinde çalıştığı yeni modelde, nafaka süresinin evlilik süresiyle orantılı olması öngörülüyor. Örneğin, 5 yıl evli kalan bir çiftte nafaka süresi 2-3 yıl, 15 yıl evli kalan çiftte ise 5-7 yıl gibi bir sınır getirilmesi planlanıyor. Ayrıca nafaka miktarında da tarafların gelir düzeyi ve çalışma durumunun daha objektif kriterlerle belirlenmesi hedefleniyor. Yeni düzenlemenin, mevcut nafaka yükümlülüklerine de süre sınırlaması getirmesi tartışılıyor. Bu durum, binlerce boşanma dosyasını doğrudan etkileyecek.
Nafaka reformu, toplumun geniş kesimlerinde büyük merak uyandırırken, kadın örgütleri süresiz nafakanın kaldırılmasına karşı çıkıyor. Onlara göre, boşandıktan sonra iş bulma imkânı sınırlı olan ve bakım yükümlülüğü altındaki kadınlar için süresiz nafaka önemli bir güvence. Öte yandan nafaka ödeyen erkeklerin oluşturduğu platformlar, süresiz nafakanın yeniden evlenme hürriyetini kısıtladığı ve adil olmadığı gerekçesiyle iptal talebini destekliyor. AYM'nin bugün alacağı karar, bu hassas dengede bir dönüm noktası olacak.
Hukukçular, kararın gerekçesinin anayasanın ailenin korunması ve eşitlik ilkeleri çerçevesinde şekilleneceğini belirtiyor. Eğer iptal kararı çıkarsa, TBMM'nin altı ay ile bir yıl arasında değişen bir sürede yeni düzenlemeyi yasalaştırması gerekecek. Bu süreçte mevcut nafaka davaları ve ödemeler geçici olarak devam edecek. AYM'nin iptal istemini reddetmesi halinde ise süresiz nafaka uygulaması aynen sürecek ancak kamuoyu baskısıyla yeni bir yasa değişikliği gündeme gelebilecek.
