CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, Türkiye'de bu yaz sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle "süper hücre" olarak adlandırılan güçlü fırtına bulutlarının daha sık görülebileceği uyarısında bulundu. Prof. Dr. Şen, özellikle üç bölgenin risk altında olduğunu belirterek, ani sağanak, yıldırım, şiddetli rüzgar ve dolu gibi olayların yaşanabileceğini ifade etti.
Süper hücre nedir ve nasıl oluşur?
Süper hücre, atmosferdeki nem ve sıcaklığın birleşmesiyle oluşan, oldukça güçlü ve organize bir fırtına bulutudur. Bu bulutlar, sıradan yağmur bulutlarından farklı olarak daha uzun ömürlüdür ve şiddetli hava olaylarına yol açar. İçlerinde güçlü yukarı hava akımları bulunur ve bu nedenle dolu, yıldırım, ani ve yoğun yağış ile hortum oluşumuna neden olabilirler.
Prof. Dr. Şen, süper hücrelerin genellikle ilkbahar ve yaz aylarında, sıcak ve nemli hava kütlelerinin etkili olduğu dönemlerde meydana geldiğini belirtti. "Bu yıl, yüksek sıcaklıklar ve artan nem oranı nedeniyle süper hücre oluşumu için uygun koşullar daha sık oluşacak" dedi.
Risk altındaki bölgeler
Prof. Dr. Şen, süper hücrelerin en sık görüleceği bölgeleri Marmara, İç Anadolu ve Karadeniz olarak sıraladı. Marmara'da özellikle İstanbul ve çevresinde, İç Anadolu'da Ankara ve Konya civarında, Karadeniz'de ise Samsun ve Trabzon başta olmak üzere kıyı şeridinde etkili olabileceğini kaydetti.
Bu bölgelerde yaşayan vatandaşların dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Şen, "Ani bastıran sağanaklar sele, şiddetli rüzgarlar ise ağaç devrilmelerine ve çatı uçmalarına neden olabilir. Ayrıca yıldırım düşmesi riski de yüksek" şeklinde konuştu.
Geçmiş yıllardaki benzer olaylar
Türkiye'de daha önce de süper hücreler etkili olmuştu. 2021 yılında İstanbul'da meydana gelen süper hücre, şiddetli yağış ve dolu ile birçok bölgede hasara yol açmıştı. Yine 2022 yazında Ankara'da görülen süper hücre, kısa sürede metrekareye 50 kilogram yağış bırakarak yolları göle çevirmişti.
Prof. Dr. Şen, iklim değişikliğinin de etkisiyle bu tür aşırı hava olaylarının sıklığının arttığını belirterek, vatandaşların meteoroloji uyarılarını dikkate alması gerektiğini söyledi.
Alınabilecek önlemler
Uzmanlar, süper hücre uyarılarına karşı şu önlemleri almayı öneriyor:
- Ani bastıran yağmurlarda su birikintilerine dikkat edilmeli, araçla seyahat ediliyorsa hız düşürülmeli.
- Şiddetli rüzgarda açık alanlarda bulunulmamalı, ağaç ve direklerden uzak durulmalı.
- Yıldırım riskine karşı yüksek yerlerden ve açık arazilerden kaçınılmalı, kapalı alanlara sığınılmalı.
- Dolu yağışına karşı araçlar kapalı garajlara çekilmeli veya koruyucu örtüler kullanılmalı.
Yetkililer, özellikle yaz aylarında meteoroloji raporlarının düzenli takip edilmesi ve uyarıların ciddiye alınması gerektiğini vurguluyor.
Değerlendirme
Süper hücre uyarıları, hazırlıklı olunması durumunda can ve mal kayıplarının önlenebileceğini gösteriyor. Ancak iklim değişikliğinin etkisiyle bu tür olayların daha sık yaşanacağı öngörülüyor. Dolayısıyla kentsel altyapının da bu tür aşırı hava olaylarına karşı dayanıklı hale getirilmesi, uzun vadeli bir çözüm olarak öne çıkıyor. Vatandaşların bilinçlenmesi ve yetkililerin zamanında müdahalesi, olası riskleri minimize edecektir.
