AK Parti, çocukların karıştığı suçlarla ilgili ceza yasasında değişiklik öngören kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na sundu. Teklif, 15-18 yaş aralığındaki çocukların belirli ağır suçlarda müebbet hapis cezası alabilmesini içeriyor. Düzenleme, kamuoyunda uzun süredir tartışılan çocuk adalet sisteminin yeniden yapılandırılmasının bir parçası olarak görülüyor. Teklifin yasalaşması halinde, 15-18 yaş arası çocuklar için mevcut indirim oranları yeniden düzenlenecek ve belirli suçlarda ağırlaştırılmış müebbetin yanı sıra müebbet hapis de verilebilecek.
Yeni düzenleme hangi suçları kapsıyor?
Teklifte, kasten öldürme, nitelikli cinsel saldırı, uyuşturucu ticareti, terör suçları ve vatana ihanet gibi ağır suçların 15-18 yaş arası çocuklar tarafından işlenmesi durumunda müebbet hapis cezasının verilmesine imkan tanınıyor. Ayrıca, çocuk mahkemelerinde yargılananlara uygulanan ceza indirimi oranları da gözden geçirilecek. Mevcut uygulamada 15-18 yaş arası çocuklar için cezalar yarı oranında indirilirken, yeni teklifle bu indirimin sadece belirli suçlar dışında uygulanması planlanıyor.
Uzmanlar ve muhalefet ne diyor?
Düzenleme, çocuk adaleti alanında çalışan sivil toplum kuruluşları ve muhalefet partilerinden tepki çekti. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Halkların Demokratik Partisi (HDP) sözcüleri, teklifin çocukların rehabilitasyonu yerine cezalandırılmasını ön plana çıkardığını belirtti. Pedagog ve hukukçular ise 15-18 yaş grubundaki çocukların cezai ehliyetlerinin sınırlı olduğunu ve bu yaş grubuna müebbet cezası verilmesinin uluslararası sözleşmelere aykırılık oluşturabileceğini ifade ediyor. AK Parti ise düzenlemenin, suça sürüklenen çocukların sayısının artmasına karşı caydırıcılığı artırmak amacıyla hazırlandığını savunuyor.
Teklifin içeriğinde, çocuk mahkemelerinin uzmanlaşması, çocukların yargılama sırasında psikolojik destek alması ve koruyucu önlemlerin artırılması gibi maddeler de yer alıyor. Ancak asıl tartışma, 15-18 yaş arasına müebbet hapis cezası getirilmesi üzerinde yoğunlaşıyor. AK Parti kaynakları, teklifin TBMM'de önümüzdeki haftalarda görüşüleceğini ve partinin grup kararıyla desteklenmesinin beklendiğini bildirdi.
Bağlam
Bu düzenleme, Türkiye'de son yıllarda artan çocuk suçları oranına bir yanıt olarak geliyor. Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre 2023'te suça sürüklenen çocuk sayısı bir önceki yıla göre yüzde 15 artış gösterdi. AK Parti hükümeti, mevcut ceza indirimi sisteminin caydırıcılığı azalttığını ve bu nedenle revizyonun şart olduğunu öne sürüyor. Ancak düzenlemenin Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne uygunluğu da sorgulanıyor. Çocuk hakları savunucuları, 18 yaş altına müebbet cezası verilmesinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve Türkiye'nin imzaladığı sözleşmelere aykırılık teşkil edebileceğini belirtiyor. Önümüzdeki günlerde teklifin komisyon aşamasında detaylandırılması ve parlamentoda hararetli tartışmalara sahne olması bekleniyor.
